Alev Alatlı

Alev Alatlı’nın düşünce dünyasında insanın doğayla kurduğu ilişki, ahlaki sorumlulukla doğrudan bağlantılıdır. Dünya, bütün canlıların ortak yaşam alanıdır. İnsanın kendi ihtiyaçlarını ve ilerleme arzusunu doğaya sınırsız müdahalenin gerekçesine dönüştürmesi, bu ortak yaşamın sınırlarını ihlal eder. Alatlı’nın tüketim eleştirisinin temelinde, refahı ve medeniyeti üretim, tüketim ve ekonomik büyüme üzerinden ölçen anlayışa yönelik bir sorgulama bulunur. Alatlı, doğal kaynakların sınırlılığına ve bütün canlıların yaşam hakkına dikkat çekerek insanın doğaya karşı sorumluluğunu vurgular. Bu yaklaşımda ahlak, insanın doğayla kurduğu ilişkinin de temel ölçütlerinden biri hâline gelir. #AlevAlatlı

Alev Alatlı'nın düşünce dünyasında “paçozluk”, irfanın çözülmesiyle belirginleşen kültürel ve ahlaki bir yoksullaşma hâlidir. Çıkarcılık, ilkesizlik, düşünsel sığlık, taklitçilik, hoyratlık ve değerlerin aşınması, onun bu kavram etrafında eleştirdiği tutumlar arasında yer alır. Bu çerçevede “arif”in kaybı, bir kişilik tipinin kaybolmasından ziyade, hâlden anlama ve sezgiyle beslenen, insanı ve dünyayı anlamlandırmaya yönelik bir kavrayış biçiminin yitirilmesini ifade eder. #AlevAlatlı

Alev Alatlı, “Or’da Kimse Var mı?” serisinin birinci romanı Viva La Muerte!/Yaşasın Ölüm!’de Günay Rodoplu etrafında Türkiye’nin siyasal, kültürel ve düşünsel kırılmalarını sorgular. Romanda birey ile toplum, Doğu ile Batı, aidiyet ile yabancılaşma, ideoloji ile vicdan arasındaki gerilimler; kişisel ilişkiler, aydın çevreleri ve dönemin toplumsal atmosferi ekseninde tartışılır. İnsanın çatışan değerler ve beklentiler arasında kendi benliğinden uzaklaşması da romanın temel meselelerinden biridir. Günay Rodoplu’nun “Büyük Makine” olarak tarif ettiği düzen içinde insan, giderek kendi iradesini ve özgünlüğünü yitiren bir varlığa dönüşür. Bu paylaşımda yer verdiğimiz pasaj, yabancılaşmanın insanın muhakemesinden benliğine uzanan aşındırıcı etkisini Günay Rodoplu’nun sesiyle ortaya koyuyor. Alev Alatlı (2024). Or’da Kimse Var mı? 1: Viva La Muerte! Yaşasın Ölüm!. s. 491. #AlevAlatlı

Her yasal hak, helal değildir. Yasal olarak bir hak kazanmış olmanız, o hakkın helal olduğu anlamına gelmez. Bir kuralın kural olabilmesi için hayatın her alanında işlevsel olması gerekir. İhmal Edilebilir Nasihatler, 45. Bölüm, TRT 2. #AlevAlatlı

Alev Alatlı, “Avrupa Kökenler, Efsaneler, İnançlar (XVII)”, alevalatli.org.tr

Dünyayı doğru okumak, lehimize ve aleyhimize gelişen olayları hızlı tanımak, yeri geldiğinde yüreklendirmek, yeri geldiğinde önlem almak. Ama hepsinden öte “biz” diye bir kavram olduğunu asla unutmamak lazım.

Hayatta kalmak, tarihin derinliklerine gömülüp kalmamak: Adları unutulmuş, kabirleri dağılmış nice kavimler gibi bir efsaneye, bir masal kavme dönüşmemek.

Bir toplumun olmazsa olmaz işlevi, hayatta kalmak ve diriliğini muhafaza etmektir. #AlevAlatlı

Tehlike, aklın bütününü kavrayamayanların akla düşman kesilmesindedir. Akıl, sezgiyi dışlamaz ve pozitivizmden ibaret değildir. Merhamet, aklın bir parçasıdır. Merhamet olmadan akıl işe yaramaz. Yeniden Düşünmek Yeniden Yorumlamak, “Alev Alatlı: Merhamet Aklın Parçasıdır”, YouTube #AlevAlatlı

800 yıllık Ahilik mirası, Kapadokya Üniversitesinde 20 yıldır Şed Kuşanma geleneğiyle yaşatılıyor. #KapadokyaÜniversitesi

Bir şeyleri anlatmaya, yorumlamaya, dikkat çekmeye, farkındalık yaratmaya çalışıyorum. Yaptığım bu. Romanlarımı yazarken anlatmanın da ötesinde okuyucuya geçirmeye çalıştığım mesajlarım var. Herhangi bir olayın, herhangi bir oluşumun hatta bir maddenin tek bir yüzü yoktur. Bunu öğrenmek zorundayız. Hiçbir şey göründüğü gibi değil. Birkaç yönü var ve mümkün olduğu kadar bu yönlere bakmayı öğrenmek zorundayız. Alev Alatlı ve Ayşe Böhürler, Vasiyetim Nasihatimdir, s. 27-28, 2026. @aysebohurler #AlevAlatlı #AyşeBöhürler

Birinci yazma nedenim kendi toplumumdur. Ben bu edebiyatı kimseyi eğlendirmek için yapmıyorum. Edebiyatçının bir davası olmalıdır. Davanız yoksa zaten yazmayın. Benim davam, bu toprakların üzerinde yaşayan insanlardır. Kitap: Alev Alatlı ve Ayşe Böhürler, Vasiyetim Nasihatimdir, s. 27, 2026. Video: aklıselim tv, “Edebiyat Nedir? Alev Alatlı”, YouTube. #AlevAlatlı

Gelenek, bir toplumun mensuplarının ortak değer, algılama, davranış biçimlerinin bütünüdür. Bu bağlamda, toplumları bir arada tutan “harç”tır. İyi ya da kötü gelenek değil, zamanla değişen dünyada toplumun yaşayakalmasına yardım eden ya da etmeyen gelenekten bahsedilebilir. Hiçbir toplum kendi içinde bir ada değildir. Bu nedenle zaman içinde gelenekler de evrilir. “İyi” gelenek, toplumun yaşayakalmasına yardım eden gelenek olarak kalır, diğerleri tasfiye olur. Alev Alatlı ile Geleneksel Mirasımız Üzerine... Bilge Adam Dergisi, C.1, S.3, 2003, s. 16. #AlevAlatlı

Bilinmeyene, belirsizliğe rağmen endişeden uzak yaşamamızı mümkün kılacak alçakgönüllülüğü yakalamak zorundayız. Hayatımızı sürdürürken, doğal kaynakları kullanırken başka canlı topluluklarını doğrudan veya dolaylı olarak tehdit etmemek, diğer canlıların yaşam alanlarını ve topluluklarını, biyoçeşitliliği arttıran ekosistem sürecini, onun işlev ve yapılarını sakınmak, gözetmek zorundayız. En küçüğünden en büyüğüne, her yerde ve her zaman, insanlar, canlılar ve doğanın tümü hakkında bilgilerimizi, onlara verdiğimiz değeri pekiştirmekle yükümlüyüz. Alev Alatlı, Gogol’un İzinde: Dünya Nöbeti, s. 178-179. #AlevAlatlı

Hakikat İçin Kendi Deniz Fenerimizi Yakmak: “Vasiyetim Nasihatimdir” Okurla Buluştu Fikirleri ve eserleriyle kuşaklara ilham veren, Türk düşünce dünyasına önemli katkılarda bulunan, yazar, düşünür ve Üniversitemizin kurucusu Alev Alatlı’nın söyleşilerini bir araya getiren Vasiyetim Nasihatimdir, Pınar Yayınları etiketiyle okurla buluştu. Alev Alatlı’nın düşünce dünyasını, meselelere bakışını ve Türkiye’ye dair özgün değerlendirmelerini yansıtan eser, gazeteci ve siyasetçi Ayşe Böhürler’in Alatlı ile yaptığı söyleşilerden oluşuyor. Türkiye’nin toplumsal, kültürel ve siyasi meselelerini derinlikli söyleşiler üzerinden ele alan güçlü bir düşünce rehberi niteliği taşıyor. Kitap; kültürel değerlerden eğitime, edebiyattan Türkiye’nin toplumsal hikâyesine uzanan, geniş bir düşünce alanında Alatlı’nın dikkat çekici değerlendirmelerini bir araya getiriyor. Kolay cevaplara yaslanmayan, hakikati ararken aklı, bilgiyi, sezgiyi ve vicdanı birlikte gözeten bir düşünce çizgisini okura yeniden hatırlatıyor. Hakikati ortaya çıkarmak için kendi deniz fenerimizi yakmamız gerektiğini hatırlatan Vasiyetim Nasihatimdir, yalnızca bir söyleşi derlemesi olmanın ötesinde, gerçeğe itibarını iade etmeyi amaçlayan bir düşünce rehberi olarak öne çıkıyor. Her daim öğrenmeye açık duran, kendi ifadesiyle “mülahaza hanesini” açık tutan Alev Alatlı’nın dünyasını kavramak isteyen okurlar için önemli bir kaynak vazifesi görüyor. @aysebohurler #AlevAlatlı

Doğu-Batı ayrımının uluslararası kullanımdan kalkması, ille de bir ayrım gerekiyorsa “aydınlanmanın tezgâhından geçmiş olanlar” ve “aydınlanmanın tezgâhından geçmemiş olanlar” şeklinde bir sınıflandırmanın getirilmesi gerektiğini savunuyorum. Nitekim “Doğu” diye bir coğrafya varsa biz orada yaşamıyoruz. Kitap: Alev Alatlı, Hadi, Baştan Alalım… Aklın Yolu da Bir Değildir!, s. 53, 2009. Video: İnsanlık Hali, 19. Bölüm, 2018. #AlevAlatlı

Bir annenin hikâyesi, bazen bir evladın hafızasında saklıdır. Funda Aktan, annesi Alev Alatlı’yı anlatıyor: İkinci Dünya Savaşı’nın gölgesinde bir asker çadırında dünyaya gelişinden dilinden düşürmediği Balkan türküsüne; aydınlanma kutbundan merhamet kutbuna hicretinde kadim değerlere bağlılığa kadar… Anneler Günü vesilesiyle Alev Alatlı’yı hem bir anne hem de ülkemizin edebiyat ve düşünce dünyasında derin izler bırakmış bir aydın olarak saygı ve özlemle anıyoruz. Anneler Günü kutlu olsun. #AlevAlatlı