Oldouz

دوستی دارم که در اینستاگرام با اسم مستعار فقط ۱۱۶ فالوئر داشت و در توییتر با هویت فیک فقط ۸ فالوئر. اما هر بار که من یا امثال من درباره بعضی موضوعات با احتیاط حرف می‌زدیم یا می‌گفتیم در همه چیز نمی‌توانیم و نمی‌خواهیم علنی صحبت کنیم، ما را متهم می‌کرد به ترس، بزدلی و سازشکاری. می‌گفت: «اگر جرأت ندارید، اصلاً حرف نزنید. بسپارید به کسانی که شجاعت دارند.» فقط هم به ما حمله نمی‌کرد؛ به بسیاری از فعالان مدنی، اجتماعی و سیاسی هم بی‌محابا توهین می‌کرد. هرکس از جامعه مدنی، حقوق بشر، کنشگری مدنی، اطلاع‌رسانی یا کار تشکیلاتی حرف می‌زد، از نظر او یا ترسو بود یا خائن یا سازشکار. بارها تلاش کردیم با او بحث علمی و محترمانه داشته باشیم. از او درباره تحلیل سیاسی، جامعه‌شناسی، ساختار قدرت، نهادهای مدنی، هزینه کنشگری و تجربه کشورهای دیگر سؤال می‌کردیم، اما پاسخی نداشت. نقد علمی و محترمانه را بلد نبود. تمام گفت‌وگوی سیاسی‌اش در دو جمله خلاصه می‌شد «جمهوری اسلامی باید برود» و «بعد از #جنگ شاهزاده رضا پهلوی باید بیاید.» بارها برایش توضیح دادیم که فعالیت مدنی، اطلاع‌رسانی و کنشگری در داخل ایران هزینه دارد؛ برخورد امنیتی صرفا کابوس نیست؛ که خیلی‌ها با پرونده، احضار، بازداشت، مسدود شدن حساب و محرومیت‌های مختلف روبه‌رو شده‌اند. اما پاسخ او همیشه این بود: «این‌ها همه فریب و دروغ است. چیزی نمی‌شود. فقط نباید ترسید.» از پشت همان اکانت‌های ناشناس، تندترین محتواها را منتشر می‌کرد و کسانی را که با هویت واقعی و صفحه علنی در داخل ایران فعالیت می‌کردند، به کم‌جرأتی متهم می‌کرد. تا اینکه سه هفته پیش فقط یک تماس از یکی از نهادهای امنیتی دریافت کرد. نه بازداشت شد، نه خانه‌اش را زدند، نه خطر واقعی حتی وارد خانه‌اش شد؛ خطر فقط از خیابان اصلی منتهی به خانه‌اش رد شد و در قالب یک تماس به او رسید. از همان روز اکانت‌هایش را غیرفعال کرد، تلفنش را خاموش کرد، از تهران خارج شد و ارتباطش را با همه قطع کرد. سه هفته است که هیچ‌کدام نتوانسته‌ایم مستقیم با او صحبت کنیم. فقط از طریق سه واسطه فهمیده‌ایم که زنده و سالم است، اما به‌شدت ترسیده، دچار اضطراب و افسردگی شده و در جایی خارج از تهران پنهان شده است. این را نوشتم تا یک حقیقت را بگویم وقتی کفش ما را نپوشیده‌اید، درباره ترس و احتیاط ما قضاوت نکنید. ماهایی که با نام، چهره، سابقه، هویت و موضع سیاسی مشخص در داخل ایران فعالیت می‌کنیم، با اکانت‌های فیک و پرایوت قابل مقایسه نیستیم. شجاعت، فریاد زدن از پشت دیوار ناشناسی نیست، زندگی کردن زیر سایه تهدید و ادامه دادن با وجود ترس است. و همان کسانی که سال‌ها دیگران را به بزدلی متهم می‌کنند، کافی است فقط یک تماس دریافت کنند تا از همه دنیا بترسندو ناپدید شوند پس قبل از قضاوت کسانی که هزینه واقعی داده‌اند، کمی مکث کنید. بین شعار شجاعت و تحمل واقعی خطر فاصله‌ای عمیق وجود دارد؛ همان فاصله‌ای که میان یک اکانت ناشناسِ ۱۱۶ فالوئری و زندگی واقعی کسانی است که با نام و هویت خود، در این کشور هزینه می‌دهند.