Donatello Di Bambarilla

Zupełnie zapomnieliśmy o Serbołużyczanach i patrzymy na ich wytępianie, jak krowy na pociąg! Haniebnie ich opuściliśmy. Potomkowie dawnych Słowian połabskich, którzy przez stulecia zamieszkiwali ogromne obszary dzisiejszych wschodnich Niemiec. Kiedyś Słowianie żyli od Łaby po Odrę. Dzisiaj po Obodrzycach, Wieletach i innych plemionach pozostały przede wszystkim nazwy miejscowości, ślady archeologiczne i kroniki. Serbołużyczanie przetrwali. Mają własne języki, literaturę, szkoły, organizacje kulturalne i tradycje. Budziszyn, czyli Bautzen, pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków ich życia narodowego. W Chociebużu, niemieckim Cottbus, nadal można usłyszeć język dolnołużycki, choć jego przyszłość jest poważnie zagrożona. Szacuje się, że społeczność serbołużycka liczy około 60 tysięcy osób. Rzeczywistych użytkowników obu języków jest znacznie mniej. I gdzie w tym wszystkim jest Polska? Nigdzie. Polska polityka zagraniczna wobec Niemiec od lat cierpi na intelektualną jałowość. Potrafimy bez końca wrzeszczeć o reparacjach, niemieckiej dominacji gospodarczej, Unii Europejskiej itp. Tymczasem niemal całkowicie zaniedbujemy jeden z najbardziej oczywistych obszarów polskiego oddziaływania kulturalnego. Tuż za naszą zachodnią granicą żyje lud, którego języki są blisko spokrewnione z polskim i czeskim, a którego przetrwanie powinno stanowić przedmiot szczególnego zainteresowania polskiej dyplomacji. Polska powinna być najważniejszym europejskim partnerem wspierającym kulturę serbołużycką. Gdzie są szeroko zakrojone programy stypendialne? Gdzie systematyczna współpraca polskich uniwersytetów ze szkołami i instytucjami serbołużyckimi? Gdzie wspólne przedsięwzięcia wydawnicze, medialne i edukacyjne? Gdzie zainteresowanie polskiej opinii publicznej ich historią? Istnieją wartościowe inicjatywy naukowe i kulturalne, ale trudno uznać je za centralny element naszej polityki wobec Niemiec. Jedni potrafią tylko kłaniać się Berlinowi. Drudzy potrafią tylko na Berlin krzyczeć. Jedni i drudzy zbyt rzadko mają jakikolwiek pomysł na długofalową polską politykę kulturalną w Niemczech. Serbołużyczanie są doskonałym przykładem tego zaniedbania. Przez tysiąc lat przetrwali germanizację, wojny, zmiany granic, nazizm i komunizm. Dzisiaj ich językom zagraża przede wszystkim postępująca asymilacja i osłabienie przekazu międzypokoleniowego. Polska nie potrzebuje kolejnej demagogicznowewnętrznopolskiej awantury z Niemcami, która się nawet nie przebije przez polsko-niemiecką granicę. Potrzebuje konkretnej i długotrwałej polityki wpływów. To tylko jeden przykład masakrycznej nieudolności naszej polityki niemieckiej.