DİGİ PAPER (@DigiPaperTR) header
DİGİ PAPER (@DigiPaperTR) profile picture

Küresel diplomasi masasında neler oluyor? | What’s unfolding at the global diplomacy table?

Joined May 2018
Photo by DİGİ PAPER (@DigiPaperTR)Photo by DİGİ PAPER (@DigiPaperTR)Photo by DİGİ PAPER (@DigiPaperTR)Photo by DİGİ PAPER (@DigiPaperTR)Photo by DİGİ PAPER (@DigiPaperTR)Photo by DİGİ PAPER (@DigiPaperTR)Photo by DİGİ PAPER (@DigiPaperTR)Photo by DİGİ PAPER (@DigiPaperTR)Photo by DİGİ PAPER (@DigiPaperTR)Photo by DİGİ PAPER (@DigiPaperTR)
Türkiye’nin BM Genel Sekreterliği adayı Feridun Sinirlioğlu, Güvenlik Konseyindeki ön oylamada 5 destek, 10 karşı oy aldı. Asıl dikkat çekici sonuç ise veto yetkisine sahip beş daimi üyeden geldi. ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’dan dördü Sinirlioğlu’na karşı çıktı. Bir ülke destekledi ama hangisi olduğu açıklanmadı. Ne dersiniz?
1
2
364
COP31’de bazı ülkeler tek bir kelimeye takılarak karar alınmasını engelledi. Antalya’da düzenlenen COP31’in kapanış oturumuna ara verildiği sırada konuşan COP31 Başkanı Murat Kurum, bazı ülkelerin karar metnindeki bir kelimeye itiraz ederek sürecin ilerlemesine engel olduğunu söyledi. “Karar almama üzerine bir sistemin kimseye faydası yok” diyen Kurum, ülkelerin ortak bir karara ulaşması gerektiğini vurguladı.
1
17
23
2,140
Soykırımcı İsrail durmuyor! Gazze Sağlık Bakanlığının 21 Kasım’da açıkladığı verilere göre, son 48 saatte 9 Filistinli hayatını kaybetti, 55 kişi yaralandı. İsrail’in saldırılarıyla can kayıpları sürerken Ekim 2023’ten bu yana hayatını kaybeden Filistinlilerin sayısı 74 bin 736’ya ulaştı.
1
4
232
FBI’ın suç veri tabanına siber saldırı düzenlendi, Trump’ın tepkisi şaşırttı. ABD genelinde polislerin aranan kişileri, yakalama kararlarını ve adli kayıtları sorguladığı Ulusal Suç Bilgi Merkezi (NCIC), siber saldırı şüphesiyle soruşturuluyor. Trump ise olayın iyi olmadığını söylerken beklenmedik bir yorum yaptı: “Belki başka türlü asla öğrenemeyeceğimiz şeyleri öğreniriz.” Rusya ve Ukrayna soruşturmalarını yeniden gündeme getiren Trump, saldırının geçmişteki seçim hilelerine ilişkin iddiaları ortaya çıkarabileceğini öne sürdü. ABD’nin en hassas kolluk veri sistemlerinden birinin hedef alınması, hem kişisel bilgilerin güvenliği hem de polis kayıtlarının doğruluğu konusunda ciddi soru işaretleri doğurdu.
377
Trump, İran’la kalıcı anlaşma istiyor: “Benden sonra da geçerli olmalı.” ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yapılacak olası anlaşmanın Tahran’ın nükleer silah edinmesini kalıcı olarak engellemesi gerektiğini söyledi. Anlaşmanın kendi başkanlık döneminden sonra da geçerliliğini korumasını isteyen Trump, İran’ın görüşmeye istekli olduğunu ancak Washington’un şartlarını henüz kabul etmediğini belirtti. Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le yaptığı görüşmelerde de İran’ın nükleer silah edinmesinin önlenmesini ele aldıklarını açıkladı. ABD ile İran arasındaki savaşın ardından Hürmüz Boğazı’nda gerilim sürerken Washington, nükleer program konusunda uzun vadeli güvence arıyor. Ancak taraflar arasındaki anlaşmazlıklar devam ediyor ve henüz nihai bir uzlaşma sağlanmış değil.
1
3
485
Hakan Fidan: “İsrail, bölgede kendi hedeflerine ulaşabilmek için ABD’yi buldozer olarak kullandı yıllarca.” Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İsrail’in Suriye’de güçlü bir yönetim istemediğini, bazı Dürzi gruplara helikopterlerle haftalık silah ve mühimmat gönderdiğini açıkladı. Fidan’a göre İsrail, bu grupların Suriye ordusuna karşı girişeceği bir provokasyonu yeni bir askeri harekatın gerekçesi olarak kullanabilir. Washington’daki İsrail ve Yunan lobilerinin Türkiye karşıtı faaliyetlerine de dikkat çeken Fidan, F-35 ve CAATSA konusunda ABD yönetiminin çözüm iradesi bulunduğunu ancak yasal ve siyasi engellerin sürdüğünü söyledi. Bölgesel güvenlik için oluşturulan Mekke ittifakında ana kararların alındığını ve mekanizmaların kurulduğunu belirten Fidan, Yemen’e Türk askeri gönderme kararı olmadığını vurguladı. ABD-İran savaşının ekonomik yükünün ağırlaştığını, Hürmüz krizinin çözümünün küresel ekonomi açısından kritik olduğunu ifade etti. Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın uzun yıllar sonra Libya’ya gideceğini de açıkladı. Türkiye’nin Libya’nın doğusu ve batısıyla geliştirdiği ilişkileri ülkenin siyasi birliğini sağlamak için kullandığını, Türkiye-Afrika Birliği Zirvesi’nin de Libya’da düzenleneceğini söyledi.
2
7
635
Türkiye ile Somali’nin ortak deniz kuvvetleri tesisinin temeli atıldı. Somali’nin başkenti Mogadişu’da düzenlenen törene Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı. Türkiye’nin 2024 yılında Somali ile imzaladığı 10 yıllık savunma anlaşması kapsamında yürütülen iş birliği, Somali donanmasının güçlendirilmesini ve ülkenin deniz güvenliğinin artırılmasını amaçlıyor. Hint Okyanusu ve Aden Körfezi’ne açılan Somali kıyılarında kurulacak tesis, Türkiye’nin Afrika Boynuzu’ndaki askeri iş birliğine yeni bir boyut kazandıracak.
1
8
728
#DigiAnaliz | COP31’de Türkiye’den dünya rekoru Antalya, dünya iklim diplomasisinin en büyük buluşmalarından birine ev sahipliği yaptı. COP31’de Mavi Bölge’ye günlük en az 25 bin giriş yapılırken 12 Kasım’da bu sayı 45 bine yaklaştı. Yeşil Bölge’yi ise 300 bine yakın kişi ziyaret etti. Organizasyon yetkilileri, COP31’in en fazla ziyaretçi ağırlayan iklim konferansı olarak Guinness rekoru kırdığını açıkladı. Rakamların arkasında büyük bir organizasyon var. 196 ülke, 156 pavilyon, 140 delegasyon ofisi… 650 bin metrekarelik Yeşil Bölge’de 330 kuruluş yer aldı, 1.500 toplantı gerçekleştirildi. COP tarihinde ilk kez girişimcilere özel alan açıldı ve 207 firma iklim teknolojileri için Antalya’da buluştu. Peki, bu tablo bize ne söylüyor? İklim diplomasisi artık devletlerin kapalı kapılar ardında yürüttüğü müzakerelerden ibaret değil. Teknoloji, yatırım, girişimcilik ve toplumun katılımı giderek daha fazla önem kazanıyor. Türkiye de COP31’de bu değişimi sahaya taşıdı. Üstelik Yeşil Bölge’nin sonraki iklim zirvelerine örnek olabilecek bir model olarak değerlendirilmesi, Antalya’nın etkisinin konferansla sınırlı kalmayabileceğini gösteriyor. Türkiye, COP31 ile büyük uluslararası organizasyonları yönetme kapasitesini gösterirken küresel iklim diplomasisinin geleceğine de güçlü bir katkı sundu.
32
137
1,015
Türkiye, 158 oyun 133’ünü alarak dünya havacılığının karar masasına geri döndü. Yedi yıl aradan sonra Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) Konseyine seçilen Türkiye, uluslararası uçuşların güvenlik ve emniyet standartlarının belirlenmesinde yeniden söz sahibi olacak. Türkiye’nin adaylığına verilen geniş destek, sivil havacılıkta ulaştığı konumun diplomasiye de yansıdığını gösteriyor. Artık Türkiye, küresel havacılığın geleceğini şekillendiren kararların alınmasında doğrudan yer alacak.
5
551
Türkiye’nin desteklediği Filistin’in bağımsızlık hakkına 162 ülkeden evet oyu geldi. BM Genel Kurulu, Filistin halkının kendi kaderini tayin etme ve bağımsızlık hakkını 8’e karşı 162 oyla yeniden teyit etti. ABD ve İsrail karşı oy kullanırken Avrupa Birliği ülkeleri Türkiye ile aynı yönde oy verdi. Oylama, Filistin’in bağımsızlık hakkının uluslararası toplumda ne kadar geniş destek gördüğünü ortaya koydu. Ancak 162 ülkenin desteğine rağmen Filistin halkının kendi devletinde özgürce yaşayabilmesi için diplomatik kararların somut adımlara dönüşmesi gerekiyor.
2
362
“Türkler geleneksel havacılığa meydan okuyor!” Rus basını KIZILELMA’yı bu sözlerle gündemine taşırken Yunan basını, Türkiye’nin 40 yıllık savunma sanayisi yatırımlarını kendi ülkesindeki eksikliklerle karşılaştırıyor. İngiliz basını ise Türkiye’nin ilk 3 KIZILELMA’yı teslim etmesini ABD’nin benzer insansız savaş uçağı programlarıyla karşılaştırıyor. Türkiye’nin yıllardır insansız hava araçlarında biriktirdiği tecrübe artık jet motorlu savaş uçaklarına taşınıyor. Dünya basınındaki tartışma da tam burada başlıyor: Geleceğin hava gücünü kim daha erken şekillendirecek?
18
1
113
4,779
Türkiye, Başika’daki askeri varlığını azaltırken Sincar’daki PKK tehdidinin ortadan kaldırılmasını Irak’ın sorumluluğuna bırakıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın açıkladığı mutabakata göre Irak’ın Sincar’da atacağı somut adımlarla Türkiye’nin Başika’daki faaliyetlerinin kademeli olarak sonlandırılması birlikte ilerleyecek. Ankara açısından asıl mesele Türk askerinin Başika’dan ayrılması değil, ayrıldıktan sonra Sincar’ın yeniden PKK için güvenli bir alan haline gelmemesi. Bu yüzden iki ülke, süreci birlikte izleyecek bir güvenlik komitesi kurulmasında da anlaştı.
1
4
416
Sakarya’da üniversite okudu, Sırbistan Meclis Başkanvekili oldu. Sakarya Üniversitesi mezunu Boşnak siyasetçi Adem Mavrić, Sırbistan Meclisinde 137 oy alarak başkanvekilliğe seçildi. Türk eşinin oylamayı evinden izlerken yaptığı paylaşım ise ayrı bir güzellik: “Milletvekili olarak yolladım, Meclis Başkanvekili olarak gelecek eve.”
1
4
643
Yunan basınından KIZILELMA itirafı! Yunanistan merkezli Newsbreak, Türkiye’nin ilk 3 KIZILELMA’yı envantere almasını, “Yunanistan’ın gerçekliğiyle iç karartıcı karşılaştırma” başlığıyla duyurdu. Haberde, Türkiye’nin kendi insansız savaş uçağını geliştirmesine karşılık Yunanistan’ın benzer kabiliyetler kazanmakta zorlandığına dikkat çekildi.
2
5
877
Uluslararası Adalet Divanı, tarihinde ilk kez bir devleti soykırımdan sorumlu tuttu. Lahey’deki mahkeme, Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara soykırım uyguladığına hükmetti. Türkiye kararı memnuniyetle karşılarken İsrail basını, bunun Gazze’deki soykırım iddialarına ilişkin davayı nasıl etkileyebileceğini tartışmaya başladı. Bu kararın önemi büyük. Çünkü devletlerin soykırım suçundan sorumluluğu konusunda uluslararası hukukta yeni bir emsal oluştu.
1
2
384
Türkiye, bilim dünyasında en fazla üniversiteyle temsil edilen ikinci ülke oldu. Times Higher Education’ın 2027 Disiplinlerarası Bilim Sıralaması’nda 89 Türk üniversitesi yer aldı. Geçen yıl 82 olan sayı bu yıl 89’a yükseldi. Üstelik 13 üniversitemiz dünyanın ilk 200’üne girdi. Bu tablo, Türkiye’deki üniversitelerin farklı bilim dallarını buluşturan araştırmalarda uluslararası görünürlüğünü artırdığını gösteriyor. Şimdi bu geniş katılımı daha fazla bilimsel başarıya dönüştürmek gerekiyor.
1
1
354
Türkiye, dünya havacılık tarihinde bir ilke imza attı. İlk kez bir ülke, insansız savaş uçağını envanterine aldı. Baykar’ın 20 yıllık hayali KIZILELMA, 600 sorti ve çok sayıda testin ardından güvenlik güçlerine teslim edildi. İlk etapta 3 KIZILELMA göreve başladı. Bu gelişme Türk havacılığı için tarihi bir dönüm noktası. Türkiye, savaş uçaklarının geleceğinde pilotların yanında insansız sistemlerin de görev yapacağı yeni döneme kendi geliştirdiği teknolojiyle giriyor.
3
4
437
The Economist’ten Türkiye’nin yükselen gücüne dikkat çeken bir değerlendirme geldi. İngiliz dergi, Türkiye’nin savunma sanayisinde büyük bir güce dönüştüğünü, İHA’ları, savaş gemileri ve zırhlı araçlarıyla NATO müttefiklerinin çoğundan daha fazla nüfuz kazandığını yazdı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Rusya-Ukrayna diplomasisinden Suriye’ye, Suudi Arabistan ve Mısır’la gelişen ilişkilere kadar dış politikada önemli kazanımlar elde ettiğini de vurguladı. Türkiye’nin askeri üretim gücüyle diplomatik etkisinin birlikte büyümesi dikkat çekiyor. Ankara, ürettiği savunma sistemleri ve kurduğu uluslararası ilişkilerle farklı bölgelerde daha fazla söz sahibi oluyor.
3
4
571
“Gazze'nin yaralarını sadece sözle sarmayalım. Suyuyla, enerjisiyle, sağlığıyla, okuluyla hayatı yeniden kurmaya omuz verelim diyorum." COP31 Başkanı Murat Kurum, Gazze için Antalya’dan dünyaya çok anlamlı bir çağrı yaptı. D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu'nda D-8 ülkelerine seslenen Kurum, Gazze’de hayatın yeniden kurulması için “Antalya-Gazze İklim Hattı” oluşturulmasını önerdi.
4
36
227
1,705
Dünyanın en büyük üç nükleer gücünün liderleri Çin’de aynı masaya oturuyor. Trump, Putin ve Şi Cinping’in tarihi görüşmesinde Ukrayna savaşı, İran, ticaret ve nükleer silahların kontrolü öne çıkıyor. Asıl dikkat çekici nokta, üç liderin küresel güvenlik konusunda doğrudan pazarlık yapacak olması. Washington, Moskova ve Pekin arasındaki görüşmelerden çıkacak mesajlar, Avrupa’dan Tayvan’a kadar birçok ülkenin güvenlik hesaplarını etkileyebilir.
2
784