MααΤα

آیا واقعا می توان تفکر انتقادی را آموزش داد؟ چندین دهه پژوهش در حوزه علوم شناختی به پاسخی ناامیدکننده اشاره می کنند. نه، دست کم نه به آن شکلی که معمولا تصور می کنیم. کسانی که تلاش کرده اند تفکر انتقادی را آموزش دهند، فرض را بر این گذاشته اند که تفکر انتقادی مهارتی مانند دوچرخه سواری است و درست مانند سایر مهارت ها، وقتی آن را یاد گرفتید، می توانید در هر موقعیتی از آن استفاده کنید. اما پژوهش های علوم شناختی نشان می دهند که تفکر، چنین مهارتی نیست. فرایندهای تفکر به شکلی جدایی ناپذیر با محتوای اندیشه، یعنی دانش و اطلاعات فرد درباره یک حوزه مشخص، در ارتباط هستند. بنابراین، اگر بارها به یک دانش آموز یادآوری کنید که باید به یک موضوع از دیدگاه های مختلف نگاه کند، در نهایت یاد می گیرد که چنین کاری درست است. اما اگر اطلاعات چندانی درباره آن موضوع نداشته باشد، نمی تواند واقعا از زاویه های مختلف درباره آن فکر کند. شما می توانید اصول و قواعدی را درباره شیوه درست اندیشیدن به دانش آموزان آموزش دهید، اما بدون داشتن دانش قبلی و تمرین کافی، آنها احتمالا نمی توانند توصیه هایی را که حفظ کرده اند در عمل به کار بگیرند. همان طور که آموزش اطلاعات و واقعیت ها بدون فراهم کردن فرصت تمرین و استفاده از آنها بی معناست، تلاش برای آموزش تفکر انتقادی بدون ارائه دانش و اطلاعات واقعی نیز بی معنا خواهد بود. به عبارت دیگر، نمی توان به کسی یاد داد چگونه درباره چیزی درست فکر کند، در حالی که او اساسا اطلاعات کافی درباره آن موضوع ندارد.