Mikdat Kadıoğlu

Türkiye’de gayrimenkul ve inşaat sektörü ciddi bir yol ayrımında. Bir tarafta yükselen inşaat maliyetleri, pahalı finansman, arsa fiyatları ve daralan kar marjlarıyla mücadele eden şirketler; diğer tarafta yıllarca çalışsa da ev sahibi olma hayalini gerçekleştiremeyen milyonlarca vatandaşımız var. Müteahhit üretemiyor, vatandaş satın alamıyor, bankalar finanse edemiyor, şehirler ise dönüşemiyor. Peki, bu denklemde kim kazanıyor. 2026’nın ilk dokuz ayında konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre %7,2 geriledi. İnşaat maliyetleri yıllık yaklaşık %30 arttı. Konut fiyatları kâğıt üzerinde yükselirken enflasyondan arındırıldığında reel olarak geriledi. Yani ne üretici memnun ne tüketici. Asıl tehlike ise bugünkü satış rakamlarından çok daha büyük. Yeni yapı ruhsatlarındaki gerileme, yarının konut arzını tehdit ediyor. Bugün üretimi yavaşlatırsanız birkaç yıl sonra konut açığını büyütür, fiyatları ve kiraları yeniden yukarı itersiniz. Türkiye’nin konut meselesi artık yalnızca bir gayrimenkul sorunu değil; ekonomik, sosyal ve millî güvenlik meselesidir. Özellikle İstanbul’da milyonlarca insan deprem riski taşıyan binalarda yaşarken kentsel dönüşümü yalnızca piyasa şartlarına ve vatandaşın ödeme gücüne bırakamayız. Bir tarafta boş arsalar, diğer tarafta yıkılmayı bekleyen riskli binalar, öbür tarafta ev sahibi olmayı hayal eden gençlerimiz… Bu tabloyu değiştirmek zorundayız. Kamu arazileri spekülasyona değil, erişilebilir konut üretimine açılmalı. Arsa maliyetini azaltacak tahsis ve gelir paylaşımı modelleri geliştirilmelidir. Kentsel dönüşüm için uzun vadeli, düşük maliyetli ve sürdürülebilir finansman oluşturulmalı. Riskli binasını yenilemek isteyen vatandaş yüksek faizli kredilerin insafına terk edilmemelidir. İlk konutunu alacak gençlere ve ailelere özel finansman modelleri sunulmalı. Barınma hakkı, yalnızca yüksek gelir grubunun ulaşabildiği bir ayrıcalığa dönüşmemelidir. Ruhsat, imar ve proje onay süreçleri hızlandırılmalı. Güvenlik ve denetimden taviz vermeden bürokratik gecikmeler azaltılmalıdır. Kentsel dönüşüm bina bina değil, ada ve mahalle ölçeğinde planlanmalı. Depreme dayanıklı, altyapısı güçlü, yaşanabilir şehirler hedeflenmelidir. Ve en önemlisi, devletin, bankaların, yerel yönetimlerin ve sektör temsilcilerinin katıldığı kalıcı bir Gayrimenkul ve Kentsel Dönüşüm Finansman Modeli hayata geçirilmelidir. Burada sektörün de kendisini sorgulaması gerekiyor. Her arsa için astronomik bedeller istemek, her projeyi lüks konut olarak tasarlamak, konutu yalnızca yatırım ve rant aracı görmek sürdürülebilir değildir. Üretici de sorumluluk almalı; kaliteli, güvenli, ulaşılabilir konut üretimini esas almalıdır. Türkiye’de sorun konut yapacak mühendis, mimar, müteahhit veya teknoloji eksikliği değil; kaynakları, finansmanı, arsayı ve planlamayı doğru bir modelde buluşturamamaktır. Unutmayalım… İnşaat sektörü yalnızca beton ve demirden ibaret değildir. Yüzlerce alt sektörü, milyonlarca çalışanı, sanayiyi, istihdamı ve ekonomiyi doğrudan etkileyen stratejik bir üretim alanıdır. Gayrimenkul şirketlerinin ayakta kalması önemlidir; ancak asıl hedef, vatandaşın güvenli ve erişilebilir konuta kavuşmasıdır. Bir ülkede gençler evlenmeye, aileler ev almaya, insanlar yaşadıkları binayı depreme karşı güçlendirmeye cesaret edemiyorsa orada yalnızca konut piyasası değil, gelecek umudu da daralıyor demektir. Artık günü kurtaran kampanyalara değil, üretimi artıran, maliyetleri düşüren, finansmana erişimi kolaylaştıran ve kentsel dönüşümü hızlandıran köklü politikalara ihtiyacımız var. Çünkü konut bir spekülasyon aracı değil, insanın yuvasıdır. Türkiye’nin ihtiyacı daha pahalı binalar değil; daha güvenli şehirler, daha erişilebilir konutlar ve geleceğe güvenle bakabilen ailelerdir. Mesele sadece ev satmak değil, Türkiye’nin geleceğini sağlam temeller üzerinde yeniden inşa etmektir. #Gayrimenkul #Konut #KentselDönüşüm #Deprem #İnşaatSektörü #Türkiye