Writer| Author & Analyst | PhD University of Essex UK | Views Expressed are Personal.
Afghanistan, & London-UK
Joined August 2013
- Tweets2.7K
- Following1.7K
- Followers114K
- Likes3.7K
در جریان سفرم به ایالات متحدهٔ امریکا، به لطف دعوت و میزبانی گرم دوست عزیز و گران‌قدرم، آقای خالد مفتون، فرصتی دست داد تا پس از مدت‌ها با جمعی از بزرگان، فرهیختگان و دوستان گرامی در منزل ایشان دیدار و گفت‌وگو کنیم.
از آقای مفتون به‌خاطر دعوت، محبت و میزبانی صمیمانه‌شان و از یکایک دوستان و عزیزانی که با حضور گرم‌شان بر صفای این محفل افزودند، صمیمانه سپاس‌گزاری می‌کنم.
شبی به‌یادماندنی، پرخاطره و به‌یادماندنی بود.
🤖 Made with AI
در کنفرانس سالانه ۲۰۲۶ انجمن حقوق و علوم سیاسی (الپا) بحثی را زیر عنوان باید‌ها و نبایدهای دولت‌سازی در افغانستان مدیریت کردم. تعدادی از پژوهشگران این حوزه مقاله‌های علمی و یافته‌های پژوهشی خویش را در این حوزه ارایه کردند.
در حاشیه این کنفرانس فرصتی فراهم شد تا با تعدادی از دوستان و فرهیختگان بعد از یک مدت طولانی ببینیم و در باره‌ی قضایای کشور به بحث و تبادل نظر بپردازیم.
از لطف و مهمان‌نوازی میزبانان این کنفرانس و دوستان در جریان سفر قلبا سپاس‌گزارم.
جمعه، ۱۶ اکتوبر ۲۰۲۶ | واشنگتن دی‌سی
در کارگاه علمی ـ پژوهشی «بازنگری افغانستان: روایت‌ها، تاریخ و جست‌وجوی گذشته‌ای به‌هم‌پیوسته» به میزبانی انجمن حقوق و علوم سیاسی افغانستان (ALPA) در واشنگتن، مقالهٔ علمی ـ پژوهشی‌ام را با عنوان «واکاوی گفتمان رسمی شکل‌گیری دولت در افغانستان: از گذشته‌ای مناقشه‌برانگیز به‌سوی آینده‌ای دموکراتیک و فراگیر» و عنوان فرعی «دانش استعماری، بحران هژمونی و جست‌وجوی گذشته‌ای به‌هم‌پیوسته» ارائه کردم.
پس از ارائهٔ مقاله، پروفیسور جاناتان لی، پروفیسور تامس بارفیلد، پروفیسور امین صیقل و شماری دیگر از اشتراک‌کنندگان، دیدگاه‌ها و ملاحظات علمی خویش را دربارهٔ مباحث مطرح‌شده در مقاله بیان کردند. قرار است این مقاله در کنار دیگر مقالات ارائه‌شده در کارگاه، از سوی انجمن حقوق و علوم سیاسی افغانستان به نشر برسد.
در حاشیهٔ این نشست، فرصتی دست داد تا با دکتر بشیر مبشر، دکتر عمر شریفی، دکتر وحید گلرانی، دکتر مرواری ظفر، پروفیسور تامس بارفیلد، دکتر میرویس بلخی، دکتر سید رضا حسینی و دکتر محب‌الله نوری دیدار و گفت‌وگو کنیم.
در این کارگاه علمی-پژوهشی از مقالات و بحث‌هایی هریک از این بزرگان و متخصصان در باره‌ی افغانستان و تلاش برای بازنگری گذشته آموختم و با دیدن چهر‌ه‌های جدید اکادمیک به آینده روشن‌تر برای کشور امیدوارتر شدم.
عنوان مقاله‌ام به انگلیسی:
Deconstructing the Official Discourse of State Formation in Afghanistan: From a Contested Past to an Inclusive Democratic Future
Colonial Knowledge, Hegemonic Crisis, and the Search for a Connected History
نظام پساطالبان؛ نظام پارلمانی غیر متمرکز با خودگردانی محلی/سرزمینی و حق فرهنگی فرا محلی/سرزمینی و یا نظام فدرالی
این بحث به میزبانی اتحاد فعالان حقوق بشر و ابتکار دوست فرهیخته و عزیزم آقای فهیم فرواک و به میزبانی آقای عبدالوارث سیغانی برگزار گردیده بود.
در این بحث آقای عبداللطیف پدرام و من صحبت کردیم، به پرسش‌ها پاسخ دادیم و دیدگاه‌ها و نظریات عده‌ای از شنوندگان را شنیدیم.
چشم به راه نقد و نظر شما در باره‌ی این بحث هستم.
youtu.be/hR3jyQtsd_U?si=-WmD…
درس‌گفتار سی‌وششم: مهاجرت و حق خودبیانگری؛ زایش سوژه‌های جدید
به سلسله بحث‌های واکاوی گفتمان رسمی شکل‌گیری دولت در افغانستان، در این درس‌گفتار محورهای زیر به اختصار به بحث می‌گیرم:
یک: حق خودبیانگری؛ از بیان خویشتن تا مطالبهٔ حضور
دو: بی‌جایی؛ تغییر مکان و تغییر جایگاه
سه: شکستن انحصار دولت و گسترش میدان سیاست
چهار: خودبیانگری سیاسی؛ تنظیم، نمایندگی و دولت آینده
پنج: خودبیانگری نظامی؛ سلاح، آموزش و ظهور فرماندهان
شش: ظهور بازیگران از درون دولت و ملیشه‌سازی
هفت: خودبیانگری اقتصادی؛ منابع و استقلال نسبی عمل
هشت: خودبیانگری فرهنگی؛ بازگشت تجربه‌های حذف‌شده
نه: مهاجرت؛ شبکهٔ تولید معنا و قدرت
ده: قوم، منطقه و مسئلهٔ نمایندگی
یازده: از توانایی تازه تا زایش سوژهٔ سیاسی
دوازده: زنان، روشنفکران و نسل مهاجر
سیزده: حق خودبیانگری و بحران کلا ن‌روایت افغانستان
چهارد: خودبیانگری و تناقض آزاد
youtu.be/YcOFgAWkSYU?si=SdqH…
با سپاس از آقای سیغانی چشم به راه حضور شما در این بحث هستیم.
سلسله برنامه‌های «نقد گذشته و دورنمایی برای آینده»
در این نوبت به نقد و بررسی کتاب «نقدی بر ساختار نظام در افغانستان/ تأثیر انتخاب نوعیت نظام بر تحکیم دموکراسی و مهار جنگ در کشورهای چندپارچه» می‌پردازد.
کتاب نقدی بر ساختار نظام در افغانستان، اثر پژوهشی دکتر مجیب الرحمن رحیمی، تأثیر نوع نظام سیاسی بر تحکیم دموکراسی و مهار جنگ در یک جامعه چندپارچه مانند افغانستان را بررسی می‌کند. دکتر رحیمی با مقایسه نظام‌های ریاستی، پارلمانی و نیمه‌ریاستی، استدلال می‌کند که ساختار ریاستی متمرکز و انحصاری با شرایط جامعه چندپارچه افغانستان سازگار نیست و بر ضرورت نظام پارلمانی، فراگیر و غیرمتمرکز تأکید می‌کند.
بخش‌هایی از محورهای بحث کتاب:
۱. فصل اول، پایه های تیوریک پژوهش.
۲. فصل دوم، آیا افغانستان یک جامعه ای چندپارچه است؟
۳. فصل سوم، ساختار قانون اساسی نوین افغانستان.
۴. فصل چهارم، چشم انداز موفقیت و ناکامی نظام ریاستی در افغانستان.
۵. فصل پنجم، گفتمان تغییر نظام در یک دهه‌ی پسین در افغانستان.
۶. توافق نامه ی سیاسی کابل، حکومت وحدت ملی و بحث تغییر نظام
۷. چشم انداز فرصت‌ها و چالش‌های تغییر نظام در افغانستان
با حضور مهمانان گرامی:
دکتر محیی الدین مهدی
محمد عارف رحمانی
دکتر مجیب الرحمن رحیمی
شاه‌گل رضایی
دکتر عالیه یلماز
دکتر نجیب الله مسیر
سید سلیمان آشنا
میزبان: عبدالوارث سیغانی
مکان: ایکس
زمان: سه‌شنبه، ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ / ساعت: ۹:۳۰شب به وقت کابل / ۷:۰۰ عصر به وقت اروپای مرکزی / ۱:۰۰ بعدظهر به وقت واشنگتن، دی سی
@MujibRahimi
@Drmahdi53
@arifrahmanii
@Shahgul_Rezaie
@sashna111
@aliyeyilmaz7
درس‌گفتار سی‌وپنجم: فروپاشی نصاب واحد و جنگ/تقابل نصاب‌ها
در این درس‌گفتار موضوعات ذیل را در سلسله بحث‌های واکاوی گفتمان رسمی شکل‌گیری دولت در افغانستان به بحث می‌گیرم:
یک: نصاب؛ ابزار تولید معنا و سوژه
دو: نصاب دولت کمونیستی؛ تربیت انسان نوین
سه: نصاب مهاجرین و مجاهدین؛ تربیت مجاهد
چهار: جنگ سرد و نزاع ایدئولوژیک چپ و راست
پنج: یک جهاد، چند روایت
شش: از لویه جرگه تا شورا؛ نزاع بر سر مشروعیت سیاسی
هفت: نصاب‌های میزبان و اثر محیط
هشت: آیا کلان‌روایت تاریخی تغییر کرد؟
نه: جنگ/تقابل نصاب‌ها؛ جنگ بر سر آینده
ده: جنگ نصاب‌ها و بی‌جایی سوژه‌ها
یازده: پیامدهای جنگ/تقابل نصاب‌ها
#واکاویگفتمانرسمیشکلگیریدولتدرافغانستان
youtu.be/Ts_0_kFaHs4?si=5fK3…
درس‌گفتار سی‌وچهارم: تجاوز شوروی و بین‌المللی‌شدن جهاد افغانستان
سلسله بحث‌های برگرفته از کتاب واکاوی گفتمان رسمی شکل‌گیری دولت در افغانستان
#واکاویگفتمانرسمیشکلگیریدولتدرافغانستان
youtu.be/xLVEURlq4CI?si=MjZh…
پانزدهمین سالروز شهادت پروفیسور برهان‌الدین ربانی، رهبر جهاد و مقاومت افغانستان را گرامی می‌دارم.
سال‌ها پیش، زمانی که در سفارت افغانستان در لندن کار می‌کردم، استاد شهید به لندن تشریف آورد. در هوتلی در نزدیکی سفارت اقامت داشت. همراه با شماری از اعضای سفارت به دیدار استاد رفتیم. مثل همیشه، با گرمی، مهربانی و گشاده‌رویی از ما استقبال کرد.
استاد از وضعیت سیاسی و تحولات آن روز کابل بسیار ناراحت بود. شماری از اعضای جمعیت اسلامی را که در آن مقطع در ساختار قدرت حضور داشتند، در شکل‌گیری آن وضعیت مسئول می‌دانست و از کوتاه‌فکری و بر باد رفتن ثمره‌ی مبارزات طولانی مردم سخن می‌گفت. از نوع نظام و شیوه‌ی کار حکومت نیز رضایت نداشت و آن را در راستای منافع مردم نمی‌دانست.
او از یک مبارزه‌ی طولانی و ضرورت بسیج مجدد صفوف سخن می‌گفت. یکی از اهداف سفرش به لندن را نیز گفت‌وگو با اعضای جمعیت اسلامی، بازسازی تشکیلات و بسیج دوباره‌ی نیروها عنوان می‌کرد.
بار دیگر، چند هفته پیش از شهادتش، استاد را در کابل ملاقات کردم. در آن دیدار نیز از سفر لندن و ادامه‌ی برنامه‌ای که برای مبارزه و بسیج مجدد در نظر داشت، سخن گفت.
یکی از موضوعاتی که استاد با خرسندی از آن یاد می‌کرد، تغییر نسل و ظهور نسلی از کادرهای متخصص در میان نیروهای جهاد و مقاومت بود. می‌گفت:
«من از نبود کادرهای متخصص رنج می‌بردم و این یکی از عوامل شکست دولت اسلامی بود. بارها به اعضای نهضت می‌گفتم وقتی به کابل برگشتیم، باید همه بروند و درس‌ها و تحصیلات خود را تکمیل کنند.»
در آخرین دیدارم با استاد شهید در کابل، مصاحبه‌ی مفصلی با او انجام دادم. درباره‌ی مسائل مختلف، دیدگاه‌هایش را با صراحت و روشنی بیان کرد. با شناختی که از احتیاط و محافظه‌کاری معمول استاد داشتم، از صراحت سخنانش در آن مصاحبه شگفت‌زده شدم. حتی لحظه‌ای با خود گفتم شاید متوجه نیست که صدایش را ثبت می‌کنم؛ اما او آگاهانه و بدون ملاحظه‌کاری، دیدگاه‌های خود را مطرح می‌کرد.
چه کسی می‌دانست که تنها چند هفته بعد، استاد رخت سفر خواهد بست و دیگر در میان مردمش نخواهد بود؟
امسال درحالی از پانزده سالروز شهادت استاد تجلیل می‌کنیم که کشور در اشغال حاکمیت عقب‌گرا و انحصارگرای طالبان قرار دارد و عده‌ای سوگمندانه از شهر و دیار او به‌عنوان پیش‌قراولان این جریان تاریک‌اندیش در خدمت طالب و طالبانیسم قراردارند.
در پانزدهمین سالروز شهادتش، به روان استاد شهید برهان‌الدین ربانی، رهبر خردمند، میانه‌رو و پرافتخار جهاد و مقاومت مردم افغانستان درود می‌فرستم؛ یادش را گرامی می‌دارم و راه و آرمان‌هایش را مستدام و پر رهرو می‌خواهم.
🤖 Made with AI
درس‌گفتار سی‌وسوم (۲):
از کودتا تا جهاد؛ اسلامیزه شدن روایت مقاومت پیش از تجاوز شوروی
youtube.com/watch?v=n7x4tqPM…
