‘We hoefden niet meer naar elkaar om te kijken.’ Bijzonder hoogleraar Netwerkzorg Roelof Ettema noemt dat een schaduwzijde van de verzorgingsstaat. Over een moeder die naar het verpleeghuis gaat, zegt hij: ‘haar niet alleen de drempel over te duwen’. Dat is nogal een voorstelling van zaken. Alsof professionele zorg familiebetrokkenheid heeft vervangen. Alsof een verpleeghuisopname betekent dat naasten hun handen ervan aftrekken. Vervolgens wordt diezelfde familie opgevoerd om de zorg goedkoper te maken. Koken, wondverzorging, complicaties helpen voorkomen. Daar krijgen naasten dan zingeving voor terug. Zo worden zorgtaken voorgesteld als een kans voor familie, terwijl de besparing bij het zorgstelsel terechtkomt. Wat die inzet van naasten vraagt, blijft buiten beeld. Ook het voorbeeld van de buurvrouw schuurt. Ettema beschrijft een vrouw met incontinentie en een angststoornis. De wijkverpleegkundige zou de buurvrouw kunnen inschakelen in plaats van de psycholoog. Maar waarom zou begeleiding naar de kaartclub behandeling overbodig maken? Dat wordt nergens onderbouwd. Dan volgt de bewering dat mantelzorg volgens ‘elk onderzoek’ als veel beter wordt ervaren. Welke onderzoeken? Door wie wordt die zorg beter ervaren? En wat betekent dat voor degene die haar moet leveren? Dat zijn forse uitspraken voor een hoogleraar. Niemand een taak opdringen, zegt hij ook. Maar wie neemt het over als familie niet kan? Daarop blijft het stil. Wie een goedkoper zorgstelsel belooft dankzij familie en buren, moet aantonen dat die mensen de zorg willen én kunnen dragen. Hun beschikbaarheid veronderstellen en dat vervolgens ‘omkijken naar elkaar’ noemen, is geen houdbaar antwoord op de zorgcrisis. ad.nl/binnenland/ons-zorgste…