सुश्रुत धिताल

Nepal PM Balen Shah on his first overseas visit addresses the @UN UNGA for the first time. As expected "Catastrophic flash floods in Nepal’s mountain communities last month were not just a local tragedy, it was a warning to the world,” he said. "And I ask you today: have we really heard that warning?" "Climate change does not recognize borders. Glaciers and floods do not travel with a visa stamped on passports," he added. "After at least 1400 confirmed deaths and over 6,000 people still missing, our rapid assessments peg physical recovery needs at about 10 percent of GDP" Underlines "Climate Justice cannot just remain a beautiful phrase in a United Nations Document. People of our country be allowed to build their future instead of constantly rebuilding their past." Proposes as an urgent first step, establishing a Himalayan Climate Resilience Mechanism, led by Nepal, India and China. "Through this mechanism, let us share satellite data and expertise.Let us monitor dangerous glacial lakes." Analysis coming up on my youtube. Read full speech transcript here : gadebate.un.org/sites/defaul… @SwarnimWagle @ShahBalen @EONIndia

बालेन भन्दा कम उमेरमा प्रम भएका ३ जना रहेछनः १) जंग बहादुर २९ बर्ष २) भीमसेन थापा ३१ बर्ष ३) विर शमशेर ३२ बर्ष

म भगौडा हुँ । त्यसैले म लुसुक्क भागें । तर, देश त्यहीँ छ । नागरिक त्यहीँ छन् । मेरा बा-आमा त्यहीँ छन् । मेरा दाजुभाइ र दिदीबहिनीहरू त्यहीँ छन् । मेरा संगीहरू त्यहीँ छन् । र, मैले छाडेका असंख्य सम्झना र स्मृतिहरू त्यहीँ छन् । त्यसैले म बोलिरहन्छु । लेखिरहन्छु । जब-जब मन पोल्छ, तब-तब लेख्छु । मेरो मन पनि ती आमा-बाबु जस्तै पोलिरहेको छ, जसले दुई महिनाअघि मात्रै स्कुल/कलेज पढ्ने कलिला छोराछोरी गुमाएका छन् । छोराछोरी मात्रै होइन, जीवन जिउने उद्देश्य नै गुमाएका छन् । भर्खर सपना देख्न थालेर हिँड्न सिकेका जेन-जीको आन्दोलनले एक्कासि सत्ताका पात्रहरू फेरिदियो । अहंकारको तातो सिरक ओढेर घुरिरहेका कुम्भकर्णहरूको ओच्छ्यानमा आगो लगाइदियो । जीवनभरि लुटेर घरभरि पैसा थुपारेका दाइ-भाउजूहरूलाई महलबाट एकैपटक अस्पतालका क्याबिनमा हुर्‍याइदियो । हामीलाई लाग्यो— ल, अब देश जाग्यो । भदौ २३ र २४ गते जागेको देश कात्तिक २४ गते काटिनसक्दै फेरि सुत्यो । आन्दोलनले सत्ता त फेरिदियो तर तिनै पात्रहरूको हुँकारले सहिद बालबालिकाका आमा-बाबुहरू राम्ररी निदाउन सकेका छैनन् । १५-२० दिन पालेका खसीबाख्रा काटिँदा त मन अमिलिने हाम्रा आमा-बाबुहरू आफ्नै शरीरका टुक्रा झैं सन्तान गुमाउँदा कुन विरहले रोइरहेका होलान् ? हरबखत तिनै छोराछोरी सम्झिएर भक्कानिने आमा-बुवाको अनुहार सम्झिनुहुन्छ ? म सम्झिन्छु । देश थोरै बस्नलायक होओस् भनेर छातीमा गोली खाएका ती अबोध केटाकेटीमा मैले आफ्नै छोरोको अनुहार देख्छु । छोरोको निधार छुसुक्क तातिँदा मेरो ओठमुख सुक्छ । आफ्ना सन्तानको निधारमा गोली देखेका ती आमा-बाबुहरूको त जीवनकै धमनी सुक्यो । ती शोकमग्न आमा-बाबुको आँसुले पोल्छ भने हामीलाई नुन, तेल, जिराधनियाँ र बाटोभन्दा ठूला सपना देख्नै नदिने कपुतहरू सम्झिनुस् । तपाईंको घरदैलोमा हात फैलाउँदै मतको भिख मागिरहेका कुपात्रहरू सम्झिनुस् । २०४८ सालदेखि हरेक निर्वाचनमा उनीहरूले बेचिरहेका नारा सम्झिनुस् । व्यवस्था फेर्न सडक उचाल्नेहरूले कसरी आफ्नो र आसेपासेको जीवन उचाले, हिसाब राख्नुस् । जनताको मुक्ति भन्दै जंगल तताएर पछि आफ्नो मात्रै मंगल गर्नेहरूको खाता पल्टाउनुस् । आफू र परिवारको अनुहार हेर्नुस् । हामीलाई संसारभन्दा २ सय वर्षपछाडि धकेल्ने दाजु-भाउजू, बा र नानीका बाहरू सम्झिनुस् । रोजगारी सिर्जना भन्दै दशकौंदेखि पासपोर्ट मात्रै सिर्जना गर्नेहरू चिन्नुहुन्छ ? म चिन्छु । म उनीहरूलाई पनि चिन्छु, जसले अस्पतालमा लम्पसार परेर दाइ-भाउजूलाई त्यही पासपोर्टका दुई प्रति भक्ति चढाएका छन् । म ती अहंकारीलाई पनि चिन्छु, जो कलिला नानीबाबु हत्याको पाप बोकेर गुन्डुमा बर्बराइरहेका छन् । प्रचण्ड, माकुने, झलनाथ जस्ता निम्छराहरू त खण्डहर घरका रित्ता भित्ता भइसके । उनीहरूको अनुहारबाट राजनीतिका सबै धर्सा र रंग हराइसके । यो चुनावले उनीहरूको त्यही रंगहीन अनुहारमा रातो मसीले 'अनुत्तीर्ण' लेखिदेओस् । उनीहरूले देश होइन, आफू जन्मेको वडा पनि सम्हाल्ने औकात राख्दैनन् । देउवा त छेउ लागे, बाँकी अनुहारलाई यसपालि बिदा गरेर देशले दशकौंदेखिको पापमोचन गरोस् ! किनकि— कांग्रेसको रुखले कहिल्यै शीतल र ओत दिएन । एमालेको सूर्यले कहिल्यै ताप र उज्यालो दिएन । माओवादीको हँसिया-हथौडाले मान्छे काट्यो, टाउको फुटाल्यो तर घाँससम्म काटेन, ढुंगा पनि फोडेन । राप्रपाको गाईले दूध छाडौं, गोबरसम्म दिएन । आखिर के दिए त ? दिए नि । नमक हरामहरू दिए । त्यसैले, फागुनको चुनाव विशेष छ । हामीले विगतमा गरेका गल्तीमा प्रायश्चित गर्ने त्यही दिन हो । नत्र स-साना चिल्ला बाटामा चित खाएरै हाम्रो बाँकी जिन्दगी सकिन्छ । हाम्रा सन्ततिको जीवन पनि खाडी, मलेसिया, क्यानडा र डीभीको लाइनमै बितिजानेछ । त्यसैले नागरिक बनौं, कार्यकर्ता नबनौं । जुन देशमा नागरिकभन्दा कार्यकर्ता बढी हुन्छन्, त्यो देश नेपाल जस्तै हरितन्नम हुन्छ । त्यसैले, यो देशका शनि र शकुनीलाई यसपटक भोट हालेको औंलो देखाइदिऊँ— मिल्छ भने बिच्चको !