Zehra Koç Pekşen

Tutunamayanlar'ın dosyasını önlerine koyan yayıncıların neredeyse hepsi reddetmişti... Remzi Kitabevi'nde dosyaya bakan isim Fakir Baykurt. Beğenmemiş. Bilgi Yayınevi'nde kararı veren Attila İlhan. O da geri çevirmiş. İnkılâp da Cem Yayınevi de basmamış. Sinan Yayınları'ndan Hayati Asılyazıcı Cumhuriyet gazetesinde 1970 yılında TRT Roman Ödülü'nü kazananların listesinde hiç tanımadığı bir yazar ve romanını görünce dikkat kesilmiş o kalın dosyayı eline almış. Hayati Asılyazıcı dosya çantasına sığmayınca bir poşete koyup eve götürmüş, gözleri kapanana kadar okumaya devam etmiş. O koca eseri soluksuz okuyarak tek seferde bitirmiş. (Evet tek seferde Tutunamayanların okunması da en az basılma kararı kadar takdire şayan...) Ertesi gün Oğuz Atay'ı aramak istemiş Atay'ın telefonu bile yok, ona üniversite üzerinden ulaşmış... Bir araya gelmişler görüşmenin sonunda Oğuz Atay kapıdan çıkmadan önce bir kez daha sormuş: "Kararınız kesin mi? Basacaksınız, değil mi?" (Bu anı gözümün önüne getirdiğim her an burnumum direği sızlıyor... ) 1971'de 3 bin adet basılmış. Çok küçük bir okur grubu haricinde kimse almamış kitabı. (İlginçtir bu küçük azınlık içerisinde daha sonraları Türk Romanı'nın en büyük isimlerinden biri olacak olan Orhan Pamuk da vardır) Oğuz Atay nedenini anlamak için kitapçı kitapçı dolaşmış. İkinci romanı Tehlikeli Oyunlar 1973'te çıkmış ve Asılyazıcı'nın deyişiyle "bir tane bile" satmamış. 1977'de Oğuz Atay vefat ettiğinde kitapları hakkında yazılmış ciddi bir eleştiriyi hiç görmemiş... (Bu haliyle Van Gogh gibidir Atay) Hayati Asılyazıcı bugün o ilk baskıdan elinde tek bir kopya bile kalmadığını söylüyor. (Evine giren bir hırsız çalmış) Sonra şu cümleyi kuruyor: "Burası Oğuz Atay'ı çok geç anlayanların ülkesi!"