Bir süredir İran'dayım. İran’dan dönmeden önce gerçekten anlamlandırmakta zorlandığım, sizlerin de fikirlerini merak ettiğim birkaç konuyu paylaşmak isterim.
Ben Atatürk dönemi Türkiyesi ile Şah dönemi İran’ını birçok açıdan çok benzetiyorum. Modernleşme süreçlerine yeni giren iki ülke sonuçta. Elbette Atatürk’ün de Şahların da eleştirilecek çok tarafı vardır. Tarih kimseyi bütünüyle aklamıyor.
Fakat o dönemlerde bu ülkelerde Atatürk ve Şah’tan daha iyisini beklemenin de hayalperestlik olacağını düşünüyorum. Daha modernleşememiş ülkelerin toplumlarından ve liderlerinden post-modern idealler beklemek biraz naif bir beklenti olacaktır.
Asıl anlamlandıramadığım durum ise şu. Nasıl oluyor da İran İslam Devrimi dönemindeki neredeyse bütün sol entelektüel camia Humeyni’nin getireceği şeriat rejiminin Şah rejiminden daha özgür ve müreffeh olabileceğine inanarak bu devrimi destekleyebiliyor. Dönemi Şah rejiminin yaptıklarını ve Humeyni’nin Paris'te verdiği demeçlerini izlediğimde (radikal konuşmayarak Batı’da sempati toplamaya çalışmasına rağmen) iki tarafın aynı terazide bile tartılamayacak durumda olduklarını düşünüyorum.
Batı’nın ve ABD’nin de aynı şekilde eleştirilecek çok ama çok tarafı var elbette ama asıl gerçekten merak ettiğim soru ise şu: o dönem birçok ilerici, aydın, sol entelektüel camianın batılı değerleri savunan Şah rejimi yerine şeriatçı molla rejimini desteklenmesinin arkasında yatan sebepler nelerdi...
2
5
3,867
O dönem İran islam devrime net bir şekilde karşı olan isimler de vardı elbette:
Turkiyeden: Çetin Altan - Ugur Mumcu - Metin Erksan Dünyadan: Hannah Arendt - Susan Sontag - Ingmar Bergman - Federico Fellini
Gibi isimler devrime karşı çok sert bir karşı tavır almışlardı ancak az önce bahsettiğim gibi entelektüel sol camianın çoğu aynı fikirde değildi...
Jean-Luc Godard: "İran'da olan şey, Batı'nın kurduğu iktidar ilişkilerine karşı halkın kendi kaderini geri alma çabasıdır"
Jean-Paul Sartre: "Anti-emperyalist bir halk hareketidir bu"
Simone de Beauvoir: "Halkın Şah'a karşı başkaldırısı..."
Michel Foucault: "Bu hareket tarihin bize nadiren gösterdiği türden ruhani ve kolektif bir uyanıştır"
Pier Paolo Pasolini: "Halkın doğal uyanışı..."
Mesela Godard'ın devrime olan ilgisi İran’a gidip devrim sürecinin belgeselini çekmek ve Humeyni ile röportaj yapmak isteyecek (ve reddedilecek) kadar fazlaydı.
Bu ve bunlar gibi onlarca saygı duyduğum entelektüeller ve sinemacılar benim göremediğim bir şey mi görüyorlardı yoksa Şah yerine kim gelirse gelsin daha iyi olacağına dair irrasyonel bir inanç mı yaratmışlardı...
Yorumlarınızı gerçeten merak ediyorum...
Hegel toplumların ve insanların temel çelişkisinin kabul edilme ve saygı görme olduğunu söyler.
İlk okuduğumda çok anlam verememiştim bu söze, Fukuyama’nın kitapları bu sözü daha iyi anlamamı sağladı.
Artık azınlık meselelerine karşı bakış açımı bu retorik üzerinden kuruyorum…
9
5,910
Ayaz Ceylan retweeted
❗️Putin does not want peace and is not ready to negotiate — Macron
The French president added that he will not call Putin, as Scholz did.
Ayaz Ceylan retweeted
No-one will stop Putin with phone calls. The attack last night, one of the biggest in this war, has proved that telephone diplomacy cannot replace real support from the whole West for Ukraine. The next weeks will be decisive, not only for the war itself, but also for our future.
Sinemaseverlerin yakından tanıyacağı efsanevi film stüdyosu ''Mosfilm'' eski Sovyet filmlerinde kullanılan ve şuan çeşitli müzelerde sergilenmekte olan tank ve askeri ekipmanları Rus ordusuna gönderiyor!
Putin ile görüşmesinin ardından Mosfilm başkanı Karen Shakhnazarov çalışır durumda olan yüzlerce askeri araç, tank ve ekipmanı Rus ordusuna teslim edeceğini açıkladı...
Hayranlık ile izlediğim bir sürü Sovyet filminde kullanılan eşyaların Ukrayna topraklarına yok edilmeye gönderilmesi çok üzücü, büyük bir kültürel kayıp olacak.
Müzelerdeki savaş aletlerine bile göz diktiğine göre Putin düşündüğümüzden bile daha batak durumda anlaşılan...
Artık yirmi yaşındayım... Eskiden bana haz veren Marvel filmlerinden veya animelerden zevk alamıyorum artık. Fakat Hayao Miyazaki'nin filmleri yıllar geçmesine ve çocukluğumun bitmesine rağmen bana hala aynı çocuksu ve masum duyguları yaşatmayı başarıyor.
Yarattığı saf duygulardan oluşan dünya özellikle sinemada izlendiğinde insanı içine çekerek kendine bağlıyor ve kısa bir süre de olsa hayatındaki sorunlarından koparıyor...
''Sinema en güzel aldatmacadır'' demiş Godard. Sanırım Miyazaki bu aldatmacayı doğru kullanmayı biliyor...
“Tarkovsky dindar ve ben değilim… Onun filmlerinde yağmur insanları arındırır, benimkilerde ise sadece çamur oluşturur”
- Béla Tarr
Ayaz Ceylan retweeted
The people of Moldova have spoken: our EU future will now be anchored in the constitution. We fought fairly in an unfair fight—and we won.
But the fight isn’t over. We will keep pushing for peace, prosperity, and the freedom to build our own future.
Fyodor Dostoevsky'nin tek torunu Dmitry Dostoevsky geçtiğimiz hafta 79 yaşında hayatını kaybetti.
Milliyetçi, dindar, Putin hayranı ve sert karakterli yapısı ile çok ilginç bir kişilikti. Türünün son örneklerinden sayılabilecek tam bir ''Rus'' idi kendisi. VKontakte hesabından yaptığı paylaşımları merak ile takip ediyordum, toprağı bol olsun...
vk.com/id6046434
Dmitry'nin oğlu Alexey Dostoevsky...
İsimlerini ''Karamazov Kardeşler'' den almışlar anlaşılan... Zaten görünüş olarak da bir kitaptan fırlamış gibiler...
Kesinlikle katılıyorum.
Özellikle ''Sadece ekonomi değil, siyasi kararlar da bu ekonomist ve ekibine bırakılacak'' maddesi çok önemli.
Türkiye'nin şu anki halinde ekonominin başına kim geçerse geçsin düzeltemez. Acemoğlu'nun Nobel başarısı bize tekrardan hatırlattı. Artık tüm ekonomi çevresi kabul ediyor ki; kurumlar bağımsız olmaz ise, merkez bankası bağımsız olmaz ise, AİHM kararları önemsenmeyip Kavala ve Demirtaş içeride tutulur ise Türkiye ekonomisi kolay kolay gün yüzü görmez.
Benim kanaatim ekonomini düzelmesi için yeniden bir Kemal Derviş modeline geçilmesi gerekiyor.
Dünya çapında bir ekonomiste gidilecek bizi kurtar denecek
Sadece ekonomi değil, siyasi kararlar da bu ekonomist ve ekibine bırakılacak
Tek kurtuluşumuz budur.
Siz bilirsiniz valla
7
3,038
Türkiye'de kurumların bağımsızlıklarını bu derece kaybettiği şu zamanlarda kurumların bağımsızlığının ve şeffaflığının ekonomi için önemini anlatarak, özellikle James Robinson ile beraber yazdığı ''Ulusların Düşüşü'' isimli kitabı ile dünya çapında nam salmış Daron Acemoğlu'nun nobel ödülü kazanması harika bir haber.
Fakat aklıma bir durum takıldı burada paylaşmak istedim. Nobel ekonomi ödülü diye bir ödül hiç duymamıştım. Nobel'in fizik, kimya, tıp, edebiyat ve barış olmak üzere beş dalı olduğunu biliyordum. Araştırınca öğrendim ki Nobel edebiyat ödülü Alfred Nobel anısına verilen ''Sveriges Riksbank ödülü'' olarak geçiyormuş.
Yani tam olarak Nobel ödülü olmasa da 1969 yılında Alfred Nobel yerine İsveç merkez bankası tarafından finanse edilerek Nobel kurulu tarafından Nobel ödül töreninde verilmeye başlanmış bu ödül. Günümüzde de dünyanın en prestijli ekonomi ödülü olmasından da kaynaklı diğer Nobellerden ayrıştırılmayıp bir Nobel ödülü gibi değerlendirilmekteymiş.
Dikkatimi çeken bir diğer durum ise ödüllendirilen bu üç ekonomistin de ödüllerinin ABD adına alınmış olması oldu. Johnson ve Robinson İngiliz, Acemoğlu ise Ermeni kökenli bir Türk olmasına rağmen üç isim de çalışmalarını Amerika'da yapmış ve artık Amerikan vatandaşı olmalarından dolayı bu ödüller resmiyette Amerika'nın diğer 400 küsür Nobellerinin arasında yer alacak.
Amerika'nın dünyanın dört bir ucundan başarılı isimleri kendine çekme politikasının başarısını bir kez daha görmüş olduk. Son başkanlık seçimde sonuç farklı olsaydı yüksek ihtimal Acemoğlu'nu şuan Amerika'da değil de Türkiye'de bakanlık koltuğunda göreceğimizi de buraya not düşeyim en iyisi...
🔵#SONDAKİKA
2024 Nobel Ekonomi Ödülü Daron Acemoğlu'na verildi!
Nobel Komitesi bu yıl ki Ekonomi Ödülü'nün Daron Acemoğlu, Simon Johnson ve James A. Robinson'a verildiğini açıkladı.
2024 Nobel Edebiyat ödülü Koreli yazar Han Kang'ın!
Nobel'den sonraki en önemli edebiyat ödülü olan ''Booker prize'' ödülünü kazanmasından dolayı bir gün Nobel de kazanacağı tahmin ediliyordu. Korede okumakta olduğum yıl kazanması benim için sevindirici oldu.
2007 yılında basılan kült kitabı ''The Vegetarian''
Korede okumak istediğim kitaplardandı. Feminist bir bakış açısı ile vejetaryen bir kadının ailesi ve çevresi ile olan ilişkisini, yaşadığı zorlukları ve toplumsal cinsiyet rolleri hakkında bir takım gözlemlerini üç part halinde anlatıyormuş kitap.
Özellikle Türkiye olarak kadına şiddet olaylarını çok yaşadığımız bu günlerde okumak için çok heyecanlıyım, bir an önce kitabı bulup başlayacağım. ilgisini çekenlerinde alıp bir göz atmasında fayda var...
11
2,122
Maalesef doğru. Bugün dünyada Rusya - Ukrayna savaşı ve İsrail - Filistin meselesi dahil olmak üzere yaşanılan sorunların çoğu Obama döneminden kaynaklanıyor.
Bugün Obama dönemini eleştiren cumhuriyetçi ve muhafazakar insanların çoğu ''Obamacare'' ,LGBT veya kürtaj meseleleri konusunda eleştiriyor. Ben bu eleştirilere katılmıyorum. Bana göre Obama döneminin asıl sorunu dış politikadaki pasif tutumunda yatıyor.
Gerek 2008 Gürcistan işgalinde, gerek 2014 Donbass ve Kırım ilhakında, gerek ise 2015'de Rusya'nın Suriye ye müdahalesinde Obama hükümetinin Putin in yaptıklarına gerekli tepkiyi verememesinin veya vermemesinin bugünkü Rusya işgalinin ve 7 Ekim Hamas saldırısının en büyük sebeplerinden biri olduğunu düşünüyorum.
Öte yandan 2012 de Cumhuriyetçi partinin adayı Mitt Romney Obama'nın aksine bütün yayılmacı diktatörlüklere karşı çok daha sert bir tutum vaat ediyordu. Kazansaydı günümüzde her şey çok farklı olabilirdi... Bu seneki seçimlerde Kamala Harris'i destekliyor oluşu gerçekten prensipleri olan bir siyasetçi olduğunu gösteriyor. 2012 seçimlerinde oy verebiliyor olsaydım Romney - Ryan ikilisine oy verirdim.
Bugün Rusya savaştan kazançlı çıkarsa, batı Rusya ya karşı gerekli cevabı veremez ise bu diğer bütün diktatörlüklere ilham olacak ve Çinin Tayvan işgali ile başlayan çok daha büyük savaşlar zincirinin başlamasına yol açacaktır.
George W. Bush, Mitt Romney, Mike Pence, Dick Cheney, Liz Cheney, Arnold Schwarzenegger... Yaşayan hiç bir saygın cumhuriyetçinin, Amerikan başkan veya başkan yardımcısının, hatta ABD Türkiye büyükelçisi cumhuriyetçi Jeffry L. Flake'in bile Trump'ı desteklememesinin sebebi de bu işte. Yaşasaydı Ronald Reagan da Kamala Harris'i desteklerdi...
Amerika 2012 yılında diktatörlere göz yumarak bir hata yaptı ve ceremesini tüm dünya çekiyor, umarım aynı hata 2024 de yine tekrarlanmaz...
