ばびる

1959 yılında Japon motosiklet üreticisi Honda, Amerika pazarına girmeye karar veriyor. Honda’nın yöneticileri, Amerika’da şirket kurabilmek için Japonya Maliye Bakanlığına başvuruyor ve ülkeden 1 milyon dolar sermaye çıkarmak istiyorlar. Bakanlık bu talebi reddediyor. Çünkü o dönem Japon otomobil üreticileri bile Amerika’da tutunmakta zorlanıyor. Bakanlıktaki yetkililer de otomobil üreticilerinin zorlandığı bir pazarda Honda gibi bir motosiklet şirketinin başarılı olabileceğine inanmıyor. Honda’nın yöneticisi Kihachiro Kawashima defalarca bakanlığa gidiyor. Sonunda hükümet 250 bin dolar çıkarmalarına izin veriyor. Ama bu paranın sadece yarısı nakit olarak Amerika’ya götürülebilecek. Kalanı ürün olarak aktarılacak. Yani Honda, istediği sermayenin dörtte biriyle Amerika macerasına başlamak zorunda kalıyor. Kawashima, Haziran 1959’da Los Angeles’a gidiyor. Normalde böyle bir durumda şirketin parasını korumak için küçük bir ofis kiralaması beklenir. Ama adam tam tersini yapıyor. 100 bin dolara eski bir fotoğraf stüdyosunu satın alıyor ve burayı Honda’nın Amerika merkezi yapıyor. Bu alışverişten sonra şirketin elinde 20-30 bin dolar kadar sermaye kalıyor. Honda, Eylül 1959’da 8 çalışanla motosiklet satmaya başlıyor. Hedefleri ayda 1.000 motosiklet satmak. Ama işler bekledikleri gibi gitmiyor. Üç ayda 170 tane motosiklet satabiliyorlar. Yani üç ayda ulaşmaları gereken 3.000 adetlik hedefin yaklaşık %6’sını gerçekleştirebiliyorlar. Bir de üstüne sattıkları büyük motosikletlerde teknik arızalar çıkıyor. Motorların aşırı ısınması ve mekanik sorunlar nedeniyle Japonya’dan gelen motosikletlerin bir kısmı geri gönderiliyor. Kawashima, ABD limanına gelen 100’den fazla motosikleti gemiden indirmeden Japonya’ya geri yolluyor. Çünkü arızalı motosikletleri Amerika’da tamir edip satmanın Honda’nın itibarına zarar vereceğini düşünüyor. Şirketin elinde satışına ağırlık verebileceği küçük bir model kalıyor. Adı Super Cub. Amerika’da Honda 50 adıyla satılan bu motosikletin fiyatı o dönem 250 dolar civarında. O dönem Amerikan yollarında Harley-Davidson gibi motosikletler yaygın olduğu için Honda’nın küçük motosikletine pek şans tanınmıyor. Ama zamanla Amerikalı öğrenciler, kadınlar ve daha önce motosiklet kullanmayı düşünmeyen insanlar Honda 50’ye ilgi göstermeye başlıyor. Çünkü motosiklet hem ucuz hem hafif hem de kullanımı kolay. Honda da bunu fark edip reklam stratejisini tamamen değiştiriyor. Reklamlarda deri ceketli motosikletçiler yerine öğrenciler, aileler ve alışveriş yapan kadınlar gösteriliyor. Bu strateji işe yarıyor. 1962 yılının sonunda Honda’nın Amerika’daki yıllık motosiklet satışları 40 bin adedi geçiyor. Dört yıl önce Amerika’da kimsenin tanımadığı Japon markası, ülkede ciddi bir pazar kurmuş oluyor. Honda, 1965 yılında Oscar Ödülleri’nin televizyon yayınına reklam vermeye karar veriyor. İki adet 90 saniyelik reklam için istenen para da 300 bin dolar. Yani şirketin 1959’da Amerika’ya götürmesine izin verilen toplam sermayeden bile fazla. 90 saniyelik reklam için istenen bu para, 1.200 Honda 50 motosikletinin satış fiyatına denk geliyor. Kawashima önce tereddüt ediyor ama sonra kabul ediyor. Reklamdan sonra ülke genelinde Honda bayisi olmak isteyenlerden talepler gelmeye başlıyor. Büyük Amerikan şirketleri bile kendi kampanyalarında Honda motosikletlerini ödül olarak vermek istiyor. 1970 yılına gelindiğinde Honda’nın Amerika’daki yıllık motosiklet satışları 500 bin adedi geçiyor. 1959 yılında Japon hükümetinin Amerika’da başarılı olabileceğine inanmadığı ve sadece 250 bin dolar sermaye izni verdiği şirket, 11 yıl sonra Amerika’da yılda yarım milyondan fazla motosiklet satıyor…