Evren Yiğit

Torunlar GYO - Aziz Torun: “Unkapanı’nda toptancılık yaparken Alo ve Omo’nun deterjan bayisiydik. O zamanlar en çok deterjan satan bayileri tatile gönderiyorlardı.” “Omo Amerika’ya, Alo ise Uzak Doğu’ya gönderiyordu.” “Uzak Doğu ülkeleri arasında Singapur, Tayland, Vietnam, Kore ve Japonya vs. vardı.” “Ben Uzak Doğu’yu tercih ettim.” “Tayland’a gidince Tarzanca İngilizcemle telefon rehberinden pirinç firmalarını buldum. Gittim, numuneleri aldım.” “O zamanlar Tayland’daki Türk Konsolosluğuna gittim.” “Ben Türkiye’den gelen bir iş adamıyım. Bana şirketlerle iletişim kurmak için Tayca bilen, yardımcı olabilecek birini ayarlayabilir misiniz, ücretini de vereyim dedim.” “Bizim öyle bir uygulamamız yok dediler.” “Daha sonra Amerika’dan da pirinç ithalatına başladık.” “Amerika’ya gittik, pirinç anlaşması yaptık.” “Aradan birkaç ay geçti, şirkete bir Amerikalı geldi.” “Ben İstanbul Ticaret Ataşesiyim dedi.” “Sorular sorup gitti.” “Sonra aradan 5-6 ay geçti. İthalat yaptığımız Amerikalı firmadan biri geldi.” “Baktım, adam Türkiye ve pirinç sektörüyle ilgili o kadar çok şey biliyor ki ben o kadar bilgiye sahip değilim.” “Hangi markette ne var ne yok, onu bile biliyor.” “Meğer o ataşenin görevi, o sektörle ilgili bilgileri toplayıp rapor etmek, kendi iş adamına bu desteği vermekmiş.” “Biz ise bunlardan mahrum kalarak el yordamıyla mücadele edip bir yerlere geldik.” “Yıllar sonra öyle bir noktaya geldik ki Londra Borsası’ndan teminat yatırmadan şeker alabiliyorduk.” “Bir imzamızla 30 bin ton şekeri bizim için ayırıyorlardı.” “Sadece imza atmamız yetiyordu…”

Sakıp Sabancı: “SASA, benim iş hayatımdaki en büyük derslerden biridir. Bilmediğimiz bir alana yatırım yaptık.” “Araziyi seçerken kriterimiz bile doğru değildi. Yolun üstünde olsun, güzel görünsün diye düşündük.” “Fabrikayı yaptık, sonra SASA’yı yanlış yere kurduğumuzu anladık. Çünkü su yoktu.” “Fabrika bitmişti, artık başka yere taşıyamazdık. Kilometrelerce uzaktan boru döşeyip su getirdik, bir de o suyu taşımak için sürekli enerji harcadık.” “İkinci fabrikayı yaparken ilk baktığım şeylerden biri suyuydu. SASA’da çok pahalı bir ders aldım.” “Aslında Sabancı’nın hikayesinde bu tür dersler hep vardı. Babam Hacı Ömer’in köyde ne tarlası ne de bağı vardı.” “Geçim sıkıntısı artınca Kayseri’den Adana’ya gitmeye karar vermiş. Otobüse, kamyona verecek parası olmadığı için yaklaşık 9 günlük yolu yürümüş.” “Babam Adana’ya gelince pamuk balyalarında hamallık yapmaya başladı. Günde 85 kuruş kazandı, bunun yaklaşık 50 kuruşunu biriktirdi.” “Bir süre sonra hamalbaşı oldu, ardından da pamuk ticaretine girdi.” “Amcasıyla beraber ilk yatırım olarak bir sarı liraya bir kantar aldılar.” “Sonra köyden tanıdığı insanları yanına alıp çalıştırmaya başladı. Bir nevi işçi müteahhidi haline geldi ve çevresinde artık Hacı Ömer Ağa diye anılmaya başladı.” “Amcasıyla biriktirdikleri para iki altına ulaşınca pamuk ticaretine girdiler.” “Paraları yettiğince pamuk alıp satmaya başladılar.” “Asıl büyüme bundan sonra başladı.” “Babam yıllar içinde Adana’yı, pamuk ticaretini ve işin bütün inceliklerini öğrendi.” “1940’ların başına gelindiğinde Hacı Ömer ve ortakları artık Adana’daki pamuk ticaretinde ciddi bir noktaya ulaştı.” “Çırçır tesislerinde yılda yaklaşık 30 bin ton pamuk işliyor, bunun sonucunda yaklaşık 15 bin ton çiğit elde ediyorlardı.” “O dönemde bu çiğidin önemli alıcılarından biri nebati yağ fabrikalarıydı.” “Babam sadece pamuk satmak yerine işin sanayi tarafına geçmeye karar verdi.” “Böylece çırçır ve yağ işine girdi, daha sonra Sabancıların sanayide büyüyeceği dönemin temellerini attı.” “İşler büyüdükçe yeni yatırımlar için daha fazla sermayeye ihtiyaç duymaya başladılar.” “Kendi imkanlarının artık yetmediğini görünce ortaklarıyla banka kurmaya karar verdiler.” “30 Ocak 1948’de Akbank’ı kurdular.” “Babamız 1966 yılında öldüğünde altı kardeştik. İsteseydik şirketleri bölüşebilirdik.” “Biri tekstilci olurdu. Biri plastik işini alırdı. Diğeri başka şirketi götürürdü.” “Biz tam tersini yaptık. Birbirimize sarıldık ve işleri beraber yürütmeye karar verdik.” “Bence Sabancı’nın en büyük kazançlarından biri buydu.” “Birlik olmasaydık Sabancı’nın gelişmesi bugünkü gibi olmazdı.” “Bir yıl sonra, 1967’de Sabancı Holding’i Adana’da kurduk.” “Ama dünyaya açılacaksak İstanbul’a gelmemiz gerektiğini düşündüm” “Aile içinde, taş yerinde ağırdır diyerek karşı çıkanlar vardı.” “İstanbul’a geldikten sonra benim de Sabancı’nın da dünyası değişti. Daha büyük düşünmeye, daha büyük projelerin peşinden koşmaya başladık.” “Ardından büyük sanayi yatırımları yaptık ve dünya devleriyle ortaklıklar kurduk.” “Bir sarı liraya alınan kantarla başlayan hikaye, yıllar içinde Türkiye’nin en büyük sanayi gruplarından birine dönüştü.”

Hüsnü Özyeğin: “Yapı Kredi’yi zarardan kâra döndürmüştük, patronumdan yüzde 1 hisse istedim.” “Patron bana, 3 tane bankam var, sana verirsem diğer yöneticilere de vermem gerekir, bizim böyle bir politikamız yok dedi.” “Sonra kendi bankamı kurmaya karar verdim.” “1987’de banka kurmak için 2,5 milyon dolar sermaye gerekiyordu.” “Benim Alarko Sitesi’nde bir villam, Alkent’te de bir dairem vardı. İkisini de sattım.“ “Eşim ve iki çocuğumla kiralık eve geçtik. Bütün paramı da bankanın içine koydum.” Sermayem azdı. Şubeleri zemin katta bile açmadım. Binaların 5’inci, 6’ncı katlarında açıyordum ki kira düşük olsun. Finansbank’ta yüzde 1 hisseyi 120 bin dolara sattım. Ortaklarımızdan birinin oğlu hissesini 19 yıl hiç satmadı. Finansbank 5 milyar dolara satılınca yüzde 1 hissenin karşılığı 50 milyon dolar oldu. Babasının ödediği 120 bin dolar, 50 milyon dolar oldu. Finansbank’ı 3,6 defter değeri çarpanıyla sattım. Bugün satsaydım, banka bugün daha büyük ve daha iyi olmasına rağmen 5 milyar dolar değil, belki 1,6-1,8 milyar dolar ederdi. 1997’de Rusya’ya gidip banka açtık. Birinci yıl dönümünü kutlamaya hazırlanırken 1998’de Rusya, borçlarını ödeme gücünü kaybettiğini ilan etti. Benim gittiğim ülkelerde genelde bir sene sonra büyük kriz çıkıyor. Rusya’da da öyle oldu. 1997’de banka açtık, 1998’de moratoryum geldi. Çok şükür, o sırada daha küçüktük, çok büyük zarar görmedik. Bekledik, sabrettik. Sonrasında Rusya’da çok büyük başarılar yakaladık. Girişimcilikte zamanlama çok önemli. Doğru zamanda girmek kadar, doğru zamanda çıkmayı da bilmek lazım.