Yapay zeka ve dijital dönüşümün meslekleri değiştirdiği bir dönemde, geçmişin kontenjan alışkanlıklarıyla geleceğin insanı yetiştirilemez. Bilimsel yetkinlik, ahlak ve toplumsal sorumlulukla tamamlanmalıdır. Üniversite yalnızca diploma vermemeli; araştırma ahlakını, kamu sorumluluğunu, tarih ve kültür bilincini de geliştirmelidir. Kendi dilini ve kültürünü tanıyan, dünyaya açık, eleştirel düşünebilen, teknoloji üreten ve yaptığı işin insana etkisini sorgulayan nesiller yetiştirmek zorundayız. Ahlak ve vicdanı yönetmelikle üretemeyiz. Ancak sistemi yöneticilerin kişisel vicdanına emanet de edemeyiz. İyi bir düzen, dürüst insanı korur, yetkinin kötüye kullanılmasını zorlaştırır.

Hukuk, üniversite kapısında bekletilemez. Yargı kararlarının gereğinin üniversitelerce yerine getirilip getirilmediği etkili biçimde izlenmelidir. Bir işlemin hukuka aykırılığı ortaya çıktığında, aynı sonucu başka bir idari işlemle yeniden üretmeye çalışan anlayışın karşısında gerçek bir hesap verme mekanizması bulunmalıdır. Öğrencilerin güvenliği, kamu kaynağının kullanımı, görevin kötüye kullanıldığına ilişkin iddialar ve akademik hak ihlalleri, ‘kurumun itibarı zarar görmesin’ gerekçesiyle sümen altı edilemez. Kurumun itibarını koruyan şey, yanlışın üstünü örtmek değil bizzat yanlışı ortaya çıkarıp düzeltmektir. Çocuklarımızın hakları, kurumların görüntüsünü koruma kaygısının her zaman önünde tutulmalıdır. Üniversite bütçesi ise kamu yararı gözetilerek, hesap verebilirlik ve şeffaflık ilkeleri doğrultusunda kullanılmalıdır, hiçbir yönetici bu kaynağı şahsi tasarruf alanı olarak değerlendirme hakkına sahip değildir.

Bilimsel ölçütlerin sonucu da açık olmalıdır. Araştırma üniversitesi olmak, bir siyasi yakınlığın veya kulis gücünün karşılığı olamaz. YÖK’ün yayımladığı değerlendirme çerçevesinde araştırma kapasitesi, kalitesi, etkileşim ve iş birliği gibi ölçütler zaten bulunmaktadır. Asıl mesele bu ölçütlerin varlığı değil, kararların bu ölçütlere nasıl dayandırıldığının açıkça görülebilmesidir. Bütün aday üniversitelerin karşılaştırılabilir puanları, değerlendirme yöntemleri ve karar gerekçeleri kamuoyuna açıklanmalıdır. Ölçüt değişiyorsa bunun neden değiştiği, ne zaman yürürlüğe girdiği ve kimlere nasıl uygulandığı eksiksiz bir şekilde bilinmelidir.

Bize ulaşan başvurularda mobbing, ayrımcılık, cevapsız bırakılan dilekçeler ve keyfi işlemler sıklıkla yer almaktadır. Her başvuru, tek başına bir suçun veya hukuka aykırılığın kanıtı olmamakla birlikte bağımsız ve gerekçeli bir incelemeyi hak etmektedir. İddia sahibini susturmak da hakkında iddia bulunan kişiyi peşinen suçlu ilan etmek de adalet kavramının karşılığı değildir.

YÖK’ün varlığı neyi güvence altına almaktadır? Merkezde güçlü bir kurul bulunması, tek başına etkili denetim bulunduğu anlamına gelmemektedir. Nitekim haksızlığa uğradığını söyleyen bir öğrenci veya akademisyen, zamanında ve tarafsız biçimde incelenen bir başvuru yoluna sahip olabilmekte midir? Rektörlük hakkında yapılan şikayetin fiilen yine aynı yönetim çevresinin değerlendirmesine bırakıldığı bir düzende güven mevhumu nasıl oluşacaktır? İnsanlar hak ararken görevlerinden, akademik geleceklerinden veya çalışma huzurlarından endişe ediyorsa kağıt üzerindeki güvenceler ne işe yarayacaktır?

Beraberinde üniversiteler, aziz milletimizin vergileriyle ayakta duran bilim kurumlarıdır. Dolayısıyla hiçbir rektörün şahsi yönetim alanı, hiçbir grubun kadro havuzu ve hiçbir siyasi ilişkinin korunaklı sahası olamaz. Dahası bir üniversitenin özgürlüğü, yöneticinin hesap vermeme özgürlüğüne dönüştürülemez. Devlet içinde devlet eleştirimizin nedeni, kamusal sorumluluktan kaçınma ve kendi kararını kendisinin denetlemesidir. Böyle bir anlayışın yerleşmesi ise devletin hukuk düzeni içinde paralel bir ayrıcalık alanı oluşturmasıdır. Bilinmelidir ki üniversiteyi korumak, bu anlayışı eleştirmekle başlamaktadır. Soralım:YÖK’ün raflarında bekleyen bekletilen FETÖ’ye dair soruşturma izinleri varmıdır?

8 MİLYAR İNSAN, 8 MİLYAR GERÇEKLİK: BUNA HAZIR MIYIZ? Sanayi Devrimi kendi döneminde dünyayı kökten değiştirirken Osmanlı’nın yönetici ve elitleri ve medrese alimler ve çevreleri, yaşanan dönüşümü zamanında kavramakta ve gerekli karşılığı üretmekte yetersiz kaldı. Bu gecikmenin bedelini çok ağır ödedik. Paramparça olduk. Suçluyu dışarıda aramaktan öte oturup kendi içsel sorgulamamızı yapalım Osmanlı neden kaybetti? Yıkanlar düşmanlık ve çıkarları gereği yıkma vazifesini yaptı Ya koca imparatorluğun yıkılmaması için görevli olanlar vazifesini yaptı mı? Yapmış olsalardı bugün zaten bu acıların içerisinde yaşamazdık Şimdi dünya, bir kez daha başka bir yere doğru evriliyor. Dünyayı insanın avucunun içine taşıyan, bilgiye erişimden düşünme biçimimize kadar hayatın bütün alanlarını dönüştüren büyük bir akıl ve zekâ devrimi yaşanıyor. Ancak üzülerek ifade ediyorum ki bireysel çabaların ve kıymetli girişimlerin ötesinde, bu dönüşüme karşı yeterince güçlü bir ortak irade ortaya koyamıyoruz. Hiçbir kesimi ayırmadan; elitlerimiz, kamu bürokrasimiz ve siyaset dünyamız, süreci okumakta, anlamlandırmakta, tedbir almakta ve atılan adımları çok daha ileriye taşımakta gecikiyor. Oysa değişim bizi beklemiyor. Sosyal medya, herkese kişiselleştirilmiş bir içerik akışı sundu. Her birimiz aynı dünyaya farklı pencerelerden bakmaya başladık. Yapay zekâyla geliştirilen dünya modelleri ise şimdi bu kişiselleştirmeyi çok daha ileriye taşıma potansiyeli taşıyor: Her insana, kendisine göre şekillenen bir dijital dünya… Artık mesele yalnızca görüntü üretmek değil. Kullanıcının hareketlerine ve tercihlerine göre gerçek zamanlı olarak değişen, içinde dolaşılabilen sanal ortamlar oluşturmak. Algoritmalar, neyi gördüğümüzün yanında, içine girdiğimiz dijital dünyanın kurallarını da belirleyebilir hâle geliyor. Neye dikkat edeceğimizi, kimlerle karşılaşacağımızı ve hangi deneyimleri yaşayacağımızı şekillendirebiliyor. Asıl soru tam da burada başlıyor: Herkes kendisine göre üretilmiş bir gerçekliğin içinde yaşamaya başladığında, bizi birbirimize bağlayan “ortak gerçeklik” ne olacak? Aileyi, toplumu, aidiyeti, ahlakı ve birlikte yaşama iradesini hangi zeminde koruyacağız? Aynı evin içinde yaşayan insanlar bile birbirinden bütünüyle farklı dijital dünyalara çekildiğinde, birbirimizi nasıl anlayacağız? 8 milyar insan, 8 milyar gerçeklik… Buna hazır mıyız? Bu meseleyi yalnızca teknoloji şirketlerinin gündemine bırakamayız. Eğitimden kültüre, aileden ekonomiye, kamu yönetiminden siyasete kadar bütün alanlarda düşünmek ve hazırlanmak zorundayız. Sanayi Devrimi karşısındaki gecikmenin bedelini ödedik. Yapay zekâ devrimi karşısında aynı gecikmeyi yaşamaya tahammülümüz yok. Geleceğimizi şekillendiren bu dönüşümü anlamak, insanımızı hazırlamak ve kendi irademizle yön vermek zorundayız. @Sadik0707 @Gercek_Hayat @Tubitak @TCSanayi @YildizEdu @tubitakbiltek @baskuny @BentheDerya @serafcan @SelimAtalayNY @ufukcoskunn @yenisafakwriter @Nalan_Kocak @nazlidemirrr @drcetiner @POLATFethiAhmet @Dr_K_Aydin @profismaildemir @ismailhpekin @bircis @donmem_davm @kenankaratas_ @thekardiyolog @michiokaku @shahidovcom @muhammedetoyy @_Devletci_ @ersoyruhi xitter.cf/GoogleDeepMind/status/…

Mekke İttifakı vizyonunun başarısı, ülke sayısının artmasının yanında ortak hedeflerin uygulanabilirliğine bağlı olacaktır. Tam üyelik, stratejik ortaklık, belirli sektörlerde iş birliği ve sivil toplum diyaloğu gibi farklı katılım biçimleri geliştirilmesi, ülkelerin farklı beklentilerini aynı çatı altında buluşturmayı kolaylaştırabilir. Bu çerçevede ortak savunma ve güvenlik anlayışının yanında adil ticaret, enerji ve gıda güvenliği, bilimsel araştırma, teknoloji üretimi ve insani dayanışma alanlarında somut mekanizmalar kurulmalıdır. Karar alma süreçlerinin şeffaf olması, yükümlülüklerin açıkça belirlenmesi ve anlaşmazlıkların barışçı yollarla çözülmesi, yapının güvenilirliği açısından vazgeçilmezdir.

Güney Amerika kuşağında Surinam, Brezilya, Venezuela ve Arjantin öne çıkmaktadır. Bu ülkelerle kurulabilecek ilişkiler; gıda güvenliği, ticaret, enerji ve kültürel etkileşim bakımından ele alınabilir. Surinam, İslam İşbirliği Teşkilatı üyeliği sayesinde Güney Amerika ile İslam dünyası arasında diplomatik bir bağlantı oluşturmaktadır. Kültürel çeşitliliği ve bölgesel ilişkileri, karşılıklı anlayışa dayalı ortaklıklara katkıda bulunabilir. Brezilya, tarımsal üretimi, helal gıda ticareti ve geniş ekonomik kapasitesiyle önemli bir potansiyel ortaktır. Türkiye ve İslam dünyasıyla geliştirilecek ilişkiler, özellikle gıda güvenliği, sanayi ve bilimsel araştırma alanlarında somut sonuçlar üretebilir. Venezuela, enerji kaynakları ve Türkiye ile ilişkileri bakımından değerlendirilebilir. Bununla birlikte, ortaklıkların sürdürülebilirliği ekonomik koşulların, uluslararası yükümlülüklerin ve karşılıklı risklerin dikkatle ele alınmasını gerektirir. Arjantin, tarımsal üretimi, ekonomik kapasitesi ve Arap kökenli topluluklarıyla kültürel ve ticari bağlantılar kurulabilecek ülkelerden biridir. Gıda, eğitim, bilim ve kültür alanlarında geliştirilecek projeler, bu ilişkilerin somut temelini oluşturabilir.

Kanada’daki Müslüman sivil toplum kuruluşları, akademisyenler ve girişimciler ise bilimsel, kültürel ve ekonomik ilişkiler bakımından değerlendirilebilir. Ancak bu topluluklarla kurulacak bağlar, Kanada devletinin ittifaka katılması anlamına gelmez. Sivil iş birliği ile devletler arası üyelik arasındaki ayrım açık biçimde korunmalıdır.