1-) TAR- FİİL KÖKÜ
Proto-Hint-Avrupa: deh₃- / dō- → Vermek.
Latince: dare → Vermek, sunmak.
Latince: datum → Verilmiş şey (tekil).
Latince: data → Verilmiş şeyler (çoğul).
İngilizce: data → Veriler, bilgiler.
Türkçeye bakalım:
👇
Eski Türkçede tar- fiili, “dağıtmak, yaymak, birbirinden ayırmak” anlamlarında kullanılmıştır. Bu kökle ilişkili tara- ve tarı- gibi fiillerde de dağıtma, yayma ve ekme anlamları karşımıza çıkar.
Burada dikkat çekici bir anlamsal gelişim olasılığı bulunuyor:
Tar- (dağıtmak) → Paylaştırmak → Vermek → Verilmiş şey.
Latince dare ile Türkçe tar- arasında kurulabilecek bu bağlantı, yalnızca ses benzerliğine değil, dağıtma ve verme kavramları arasındaki anlam ilişkisine de dayanabilecek bir etimolojik hipotez olarak değerlendirilebilir.
Hint-Avrupa dillerinde “vermek” anlamıyla yeniden kurulan deh₃- kökü ile Eski Türkçenin tar- kökü arasında çok daha eski bir dil ilişkisi bulunuyor.
2-) VER- FİİL KÖKÜ
Türkçedeki ver- fiilinin Eski Türkçe ber- ve Proto-Türkçe bēr- biçimleri, Proto-Hint-Avrupa bʰer- (“taşımak, götürmek”) köküyle ses ve anlam bakımından dikkat çekici benzerlikler göstermektedir. Bu Hint-Avrupa kökünden Latince ferre, Eski Yunanca phérō, İngilizce bear ve Ermenice berem gibi sözcükler türemiştir. “Taşımak → götürmek → teslim etmek → vermek” anlam zinciri kurulabilir.
Dolayısıyla Türkçe dışına ittiğimiz nice alıntı sözcükteki Türkçeliği keşfetmek gerekiyor.
Büyük Türk milletinin en büyük bayramı kutlu olsun.
#29EkimCumhuriyetBayramı
#MustafaKemalAtatürk
🇹🇷
İki hafta önce Adana Barosu seçimlerinde kaybeden listedeydiniz. Rica etsem Adana Barosu'nda sizi desteklememiş olan ezici çoğunluğun oranını bildirir misiniz? @GundoganY
You’re unable to view this Post because this account owner limits who can view their Posts. Learn more
Güzel bir Cumhuriyet Bayramı gecesi olacak. 🇹🇷🎉
Cumhuriyetimizin kazanımlarını ve hukuk devletine olan bağlılığımızı birlikte kutlamak üzere Gaziantep Barosu Cumhuriyet Balosu’nda buluşuyoruz.
Gaziantep Barosunun ev sahipliğinde düzenlenecek gecemizde, müzik grubumuzun ( @jelse_ )sahne performansı eşliğinde keyifli ve
M Sinan Öznişastacı retweeted
Atatürk’ün “fikirlerimin babası” dediği, büyük Türkçü ve fikir adamı Ziya Gökalp’i sonsuzluğa yürüyüşünün 102. yılında saygıyla anıyoruz.
Bu yıl barolarımızda önemli başarılara imza atarak etnofaşistleri ve destekçilerini mağlup ettik.
Ne mutlu Türk'üm diyene! 🇹🇷
Moleküler antropoloji araştırmacısı Ma Baosheng'in J2a-PF4993 haplogrubuna ilişkin ortaya koyduğu göç haritasına bakınca insanın aklına Tevrat'taki Yafet ve oğulları geliyor. 😄
Özellikle Türklerde yoğun olarak görülen J2a-PH1795'in olası tarihsel göç güzergâhının da bu haritadaki gibi şekillenmiş olması hayli muhtemel.
Yunanlar, Sakalar, Hunlar, Alanlar, Kıpçaklar, Oğuzlar ile kesişen tarihsel bir rota...
🤖 Made with AI
Kimmerler, MÖ 9-7. yüzyıllarda Karadeniz'in kuzeyindeki bozkırlarda yaşayan, kökenleri ve dilleri konusunda farklı görüşler bulunan eski bir göçebe savaşçı topluluktur. MÖ 8. yüzyılın sonlarına doğru Kafkasları aşarak Güney Kafkasya ve Doğu Anadolu'ya ulaşmış, özellikle Urartu, Frigya ve Lidya krallıklarıyla mücadele etmişlerdir.
Özellikle Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'da yaşayan, baba soyu L1b haplogrubuna mensup bazı vatandaşlarımızı ilgilendirebilecek tarihsel ve genetik bağlantıları ele alalım:
1. L1b-PH438 (Kimmerler): MÖ 750-715 yıllarında L1b-PH438 ve R1a-Y45596 haplogruplarını taşıdığı öne sürülen Kimmer boyları, Kafkasları aşarak Doğu Anadolu'ya, özellikle Van Gölü çevresine ulaşmıştır. Burada siyasi hâkimiyet kurarak Urartu, Frigya ve Lidya krallıklarına akınlar düzenlemişlerdir. MÖ 650-630 yıllarında Van Gölü çevresine yerleşen bu toplulukların zamanla bölgedeki farklı halklarla kaynaştıkları ileri sürülmektedir.
2. L1b-Y16366 (Dağıstan ve Tat Yahudileri): Kafkasya'nın dağlık bölgeleriyle ilişkilendirilen bu baba soyunun bazı kollarının Hazar Kağanlığı döneminde Tat Yahudileri ve Kafkas Yahudileriyle bağlantılı hâle geldiği öne sürülmektedir. Bu dal, L1b-PH438'in üst atalarından biridir.
3. L1b-Y109374 (Alanlar): Alan boylarıyla ilişkilendirilen bu haplogrubun, MS 370-409 yıllarında Karadeniz bozkırlarından Ren Nehri havzasına ve İber Yarımadası'na göç eden topluluklarla bağlantılı olduğu belirtilmektedir.
4. L1b-Y452466 (Kumanlar): Günümüzden yaklaşık 750 yıl önce yaşamış ortak bir ataya sahip olduğu tahmin edilen bu alt dalın Kumanlarla ilişkili olabileceği ileri sürülmektedir.
5. L1b-FT307599 (Hazar Yahudileri): Günümüzden yaklaşık 700 yıl önce yaşamış ortak bir ataya sahip olduğu tahmin edilen bu dal, Hazar Yahudileriyle ilişkilendirilmektedir.
6. L1b-FGC51040 (Persler ve Harezmliler): Çin'in Kaifeng, Chifeng, Dingzhou ve Xiamen şehirlerinde tespit edilen bazı baba soylarının, Moğol İmparatorluğu döneminde Çin'e gelen Pers ve Harezmlilerin torunlarına ait olabileceği savunulmaktadır.
🤖 Made with AI
Koço (Gaochang) Uygurları:
840 yılında Uygur Kağanlığı'nın yıkılmasından sonra Uygurların bir bölümü batıya göç ederek bugünkü Doğu Türkistan'da, Turfan ve çevresinde Koço Uygur Devleti'ni kurdu. İpek Yolu üzerinde bulunan bu devlet, zamanla önemli bir ticaret ve kültür merkezi hâline geldi. Uygurlar burada kendilerinden önce yaşayan halklarla kaynaştı. Özellikle Sakalar, Yüeçiler, Çianglar, Hunlar, diğer Türk boyları ve Çinliler bölgenin tarihî nüfus yapısında rol oynadı. Böylece Koço Uygurları, farklı toplulukların bir araya gelmesiyle oluşan zengin bir kültürel ve etnik yapıya sahip oldu.
Peki, genetik veriler ne söylüyor? Koço Uygurlarına ait olduğu belirtilen 9 antik erkek DNA örneğinde D1a, O2a, R1b, J1a, T1a, J2a ve O1a gibi farklı baba soyları bulunuyor. Bunlar; Sakalar, Yüeçiler, Çianglar, Aşina ve Şato Türkleri ile Han Çinlileri gibi topluluklarla ilişkilendiriyor.
🤖 Made with AI
İngilizcedeki feedback (geri bildirim) sözcüğü ile Türkçedeki bit ve bek kökleri arasında ilginç benzerlikler var.
İngilizce feed, beslemek ve yetiştirmek demek. Türkçedeki bitmek, bitirmek, bitki sözcükleri de büyümek, yetişmek ve yetiştirmek anlamlarıyla bağlantılı.
İngilizce back ise arka, geri demek. Türkçedeki bek kökü sağlam durmak, korumak ve muhafaza etmek anlamlarıyla ilişkili. Beklemek sözcüğü de eskiden korumak, gözetmek anlamında kullanılıyordu. Üstelik Eski Frizcede İngilizce back sözcüğünün karşılığı doğrudan bek.
Yani bir tarafta feed / bit, diğer tarafta back / bek var. Hem sesler hem de anlamlar birbirine yaklaşıyor.
İZMİR CUMHURİYET DEDİ, MİLLİYETÇİLİK DEDİ!
İzmir Barosu’nda yapılan seçimlerde 8 yıllık yönetim değişti, başkanlığı Cumhuriyetçi Avukatlar Grubu kazandı.
Yönetim kurulu üyeliğine aday olan Cumhuriyetçilerden Av. Güldane Dörtbudak Akbay’ın konuşması büyük alkış aldı:
“Baromuza 8 yıldır asıl kimliği unutturulmıştur. Ne yazık ki baromuz bazı siyasi çevrelerin ve kuruluşların arka bahçesi haline getirilmiştir!”
Baklava sözcüğü, bazı etimolojik görüşlere göre Türkçedeki “bağlamak” fiiliyle ilişkilendirilir. Sözcüğün Arapça kökenli olduğunu gösteren ikna edici bir etimolojik açıklama da bulunmuyor. Arapçada da kullanılan bu sözcük, bilinen bir Arapça fiil kökünden türetilemediği için câmid bir isim olarak değerlendirilebilir. Türkçeden Arapçaya geçmiştir. Ayrıca baklava yalnızca Gaziantep'e değil, Türkiye'nin bütününe özgü geleneksel bir tatlıdır. Anadolu'nun pek çok bölgesinde genellikle cevizli olarak yapılır. Antep fıstıklı baklavanın bugünkü yaygınlığı ise nispeten yakın dönemlere aittir.
Üstelik Türklerin Anadolu'ya gelişinden önce de ince açılmış hamur katmanlarıyla hazırlanan yiyeceklere ilişkin kayıtlar bulunmaktadır. Kaşgarlı Mahmud'un Türk Dilinin Sözlüğü adlı eserinde de yufka ve katmer türü hamur işlerinden söz ediliyor. Sizin iddianızdan hareketle, Gaziantepli ustaların baklava yapımını Suriyelilerden öğrendiği ve ardından bu tatlıyı bütün Türkiye'ye yaydığı sonucuna ulaşmak gerekir. Oysa aklı başında olan herkes bu iddianın saçmalık ötesi olduğunu bilir.
unavailable
Testim sonuçlandı. Y-DNA bakımından Big Y-700 düzeyinde ayrıntılı altdal sonucu elde ettim. mtDNA bakımından da önceki sonucumun aynısını elde ettim. Bu iki alanda test yaptırmak isteyenlere kesinlikle öneriyorum.
Ayrıca otozomal DNA için hem 23andMe (v3-v5) hem de Ancestry dosya formatlarında ham veri sağlanıyor. Yüksek sayıda SNP okuması sayesinde MyHeritage ve FamilyTreeDNA firmalarının standart otozomal testlerine kıyasla daha başarılı sonuçlar verdiğini düşünüyorum.
Bunun dışında önemle tavsiye ettiğim, hatta özellikle rica ettiğim bir konu var: Lütfen BAM dosyanızı temin ederek YFull (ücretli) ve TheYtree (ücretsiz) sitelerine yükleyin. Türkler olarak bu iki platformdaki genetik kümelenmelerimiz oldukça sınırlı.
Bazı arkadaşlarımız test sonuçlarında kendilerine çok üstlerde bir dal tanımlanmasından şikâyetçi. Bu şikâyetlerinde haklılar. Ancak TMRCA bakımından yakın döneme tarihlenen, kendileriyle eşleşebilecek örneklerin yer aldığı bir altdal henüz oluşmadığından daha üst dallarda görünmeleri son derece doğal. Ağaçlara yeni örnekler eklendikçe YFull ve TheYtree üzerindeki altdallar da güncellenecek ve daha ayrıntılı hâle gelecektir. Kısacası bu, biraz sabır gerektiren bir süreç.
Ben bu testi esas olarak “Özellikler” bölümü için satın aldım. Birkaç saattir sonuçları inceliyorum. Şimdiden kişisel özelliklerimle oldukça örtüşen, şaşırtıcı derecede isabetli bulduğum pek çok sonuçla karşılaştım. Bunlardan bazılarını zaman zaman bu gönderinin altında paylaşacağım.
@kokenim
Daha önce @FamilyTreeDNA firmasından yaptırdığım BIG Y-700 testiyle makul ve tatmin edici sonuçlara ulaşmıştım. Y kromozomundaki hedeflenen bölgelerde her baz ortalama 47 kez okunmuştu. mtDNA testiyle de ulaşılabilecek en derin dalı elde etmiştim.
Bununla birlikte, WGS testi de hep aklımın bir köşesinde kalmıştı. @kokenim firması 4x ve 15x okuma derinliğine sahip WGS paketleriyle bu hizmeti vermeye başlamış. Ben üst paketi satın aldım. Tüm genomun ortalama 15 kez okunmasıyla ulaşılacak Y-DNA sonucunun, BIG Y-700 ile elde edilen sonuçla eşdeğer olacağı açık. Ek olarak, güçlü ve en doğruya yakın otozomal verileri elde edeceğim.
Ülkemizde bu testler yeni yeni bilinir olduğundan ve test sayımız henüz yetersiz kaldığından, otozomal modellemelerde spekülasyonlara maruz kalındığı ortada. Aynı şekilde, Y-ağacı sitelerinde (YFull, TheYtree vb.) yeterli testçimiz bulunmadığı için ülkemiz adına kümelenmeler çok nadir görülüyor. @seckincsahin Bey'in girişimleriyle bu sorunların önüne geçileceğini düşünüyorum.
Bu arada, giriş seviyesi olan 4x paketini almanız durumunda da yüksek olasılıkla BIG Y-700 seviyesinde derin bir alt dal elde edebileceksiniz.
Test kiti bugün elime ulaştı, yarın örneği alıp kargoya vermeyi planlıyorum.
Dün akşam iş çıkışına doğru aklımdan, “Eve geçmeden yarım kilo, yok yok, bir kilo baklava alıp gideyim.” düşüncesi geçti. Sonra bunun da genetikle bir ilgisi olabileceğini düşünerek genetik raporumu kontrol ettim.
“Tatlı/Tuzlu Tercihi” başlığı altında, özetle, beynimin iştah ve ödül mekanizmalarının beni tuzlu yiyeceklerden ziyade tatlı yiyeceklere yönlendirmeye genetik olarak daha yatkın olabileceği belirtiliyor.
Bu özelliği benimle paylaşanlara yönelik de şöyle bir mesaj var:
“Yemekten sonra gözünüzün tatlıya kaymasının bir açıklaması var: iştah teraziniz o yöne biraz daha eğik. Bu bir zayıflık değil, doğuştan gelen bir ayar. Tatlıyı doğru eşleştirmek bu eğilimi lehinize çevirir.”
Çevremden sürekli olarak yaşımdan genç göründüğüme, yüzümde belirgin kırışıklıklar ve göz çevremde kaz ayakları bulunmadığına ilişkin yorumlar alırım. Bu durum, cildimin yaşlanma biçiminde kalıtsal faktörlerin rol oynayabileceğini hep düşündürmüştür.
Kökenim dosyamdaki raporda, incelenen COL17A1 geninin cildin yüzey katmanının alttaki katmana ne kadar sıkı tutunduğunu ve cildin yenilenmesini sağlayan hücrelerin ne kadar süre bölünmeye devam ettiğini belirlediği ifade ediliyor. Ayrıca kırışıklıkla bağlantılı genetik varyantın iki olası kopyasından hiçbirini taşımadığım belirtiliyor.
Rapordaki son mesaj ise oldukça anlamlı:
"Bir yüzün nasıl yaşlanacağını çoğunlukla hava koşulları, alışkanlıklar ve zaman belirler. Bu harf, o mekanizmanın küçük ve erken bir parçası; sizde bu uçta onun sessiz versiyonu var."
Türkçedeki “darı” sözcüğü, Eski Türkçe tarı- (toprağı işlemek) fiiline dayanıyor. Bu fiilden türeyen tarıġ (ekin, tahıl) sözcüğü zamanla “darı” biçimini almış. Tarım ve tarla sözcükleri de aynı kök ailesine mensup.
Bunun yanında taramak, tırmıklamak ve tartmak gibi sözcüklerin anlamları da dikkat çekici. Çekmek, sürüklemek, kazımak, çizmek, ayırmak, iz bırakmak, toprağı işlemek ve yol açmak gibi kavramlar arasında belirgin bir semantik ilişki bulunuyor.
İngilizce track (iz, yol, patika), trek (çekmek, uzun yolculuk), tractor (çekici), Latince trahere (çekmek, sürüklemek) sözcükleri de yakın anlam çevresinde buluşuyor.
Eski Türkçedeki tart- fiilinin çekmek, sürüklemek, germek ve uzatmak anlamlarıyla Latince trahere fiilinin anlamları arasındaki yakınlık dikkat çekiyor.
Burada bir başka ihtimal daha düşünülebilir: Eski Türkçe tarıġ sözcüğüne, bir işle uğraşan kişiyi belirten -dar ekinin getirilmesiyle varsayımsal bir tarıġdar biçimi kurulabilir. Böyle bir sözcüğün, tarımla uğraşan kişiyi ifade etmesi ve zamanla tarımda kullanılan çekici araçları karşılayan tractor sözcüğüyle ilişkili olması ihtimal dahilinde görünüyor.
🔖Türk Dil Kurumundan “Her Güne Bir Kelime”
📌Günün Kelimesi👇🏼
“Darı”
📝 Türkçe Sözlük’te “darı”
(ağızlardan) Mısır.
📖 “Darı” sözünün bu anlamıyla Adıyaman, Afyon, Balıkesir, Burdur, Denizli, Gaziantep, Giresun, İzmir, Kahramanmaraş, Manisa, Mersin, Muğla, Ordu, Sivas, Tokat, Trabzon ve Uşak’ta kullanıldığı Derleme Sözlüğü’nde kayıt altına alınmıştır.
🔎 Yörenizde kullanılan sözlerin anlamlarına, ozel.sozluk.gov.tr adresinde yer alan Derleme Sözlüğü’nden ulaşabilirsiniz.
#HerGüneBirKelime
#GününKelimesi
Bana kalırsa “devlet”, “düvel” ve Türkçedeki “dolanmak” aynı çok eski kavram alanının çocukları.
Devlet, düvel: Arapça kökte “dönmek, el değiştirmek, dolaşmak” anlamında. Türkçede de dolanmak: dönmek, dolaşmak, çevrilmek.
Ses yakın: d-l / d-w-l.
Anlam daha da yakın: dönmek, dolaşmak, el değiştirmek.
Bu da Arapça sandığımız köklerden sadece biri


















