Alle realistische scenario’s voor Iran na Khamenei leiden tot autoritaire stabiliteit met nucleaire risico’s, regionale onrust en blijvende sancties. Het enige pad dat structureel in Europees belang is, is een transitie richting een democratische rechtsstaat. Die begint niet na de machtswisseling, maar ervoor. Mijn analyse bij @ClingSpectator: spectator.clingendael.org/nl…

De recente executies door Hamas in Gaza passen in een lange traditie van machtspolitiek waarin familiebanden even bepalend zijn als ideologie. Sinds het Ottomaanse tijdperk wordt gezag in de Palestijnse gebieden gedragen door clans en notabelen, structuren die sterker bleken dan moderne instellingen. Families als de Husseini’s en Nashashibi’s domineerden de politiek nog vóór 1948 en hun rivaliteit verzwakte de nationale beweging. In Gaza leeft dat patroon voort in invloedrijke clans als de Daghmoush, Hilles en Abu Samhadana. Zij beschikken over eigen milities, inkomstenbronnen en sociale netwerken die in tijden van machtsvacuüm het gezag overnemen. Hamas probeert sinds 2007 deze families te onderwerpen, maar telkens wanneer het regime wankelt, keren de spanningen terug. De gevechten van de afgelopen dagen en de publieke executies tonen hoe Hamas zijn macht probeert te herstellen door rivalen te breken. Wat zich nu voltrekt, is geen incident maar een terugkeer van een oud systeem: in Gaza is de staat nooit sterker geweest dan de clans die haar dragen of bevechten. Deze dynamiek sluit aan bij mijn eerdere analyse voor het @ClingSpectator, De terugkeer van fragmentatie, waarin ik betoog dat Gaza een laboratorium is geworden van post-statelijk bestuur, waar macht verschuift van instituties naar netwerken, clans en overlevingsstructuren. Link: spectator.clingendael.org/nl…

Na Gaza wacht de regio een nieuwe realiteit. In mijn analyse voor de @ClingSpectator beschrijf ik hoe macht verschuift, allianties hertekenen en radicalisering dreigt als er geen geloofwaardige politieke koers komt.