Ryszard Derdziński

MGŁA WOJNY - Alarm, który ma pozostać pusty. Kaliningrad, Trybunał i rosyjska gra na polską reakcję „Ludzie na ogół chętnie wierzą w to, czego pragną” Juliusz Cezar, Commentarii de bello Gallico, III, 18 Cezar zapisał to zdanie przy okazji podstępu. Jego legat Tyturiusz Sabinus wysłał do obozu Gallów człowieka udającego zbiega, który opowiedział, że Rzymianie nocą się wycofają. Gallowie uwierzyli, bo chcieli uwierzyć, ruszyli do szturmu i zostali rozbici. Nie przegrali przez brak informacji. Przegrali przez informację, która pasowała do ich oczekiwań. W analizach doszedłem do wniosku, że tydzień, który właśnie się zaczyna, dobrze koresponduje z tym cytatem Gajusza Juliusza Cezara i z tym, co się dzieje we Mgle Wojny. W ubiegłym tygodniu, jak potwierdził Komendant Główny Policji, Służba Wywiadu Wojskowego (SWW) ostrzegła, że na granicy z obwodem kaliningradzkim może dojść do działań dywersyjnych, w tym naruszenia granicy przez uzbrojone grupy. W Komendzie Głównej Policji (@PolskaPolicja) powstał sztab operacji specjalnej, pełną gotowość zarządzono na 2–8 listopada, a według Wirtualnej Polski (@wirtualnapolska) w rejon granicy skierowano żołnierzy GROM, którzy razem z policyjnymi kontrterrorystami mają się spodziewać grup dywersyjno-rozpoznawczych w części powiatów warmińsko-mazurskiego i podlaskiego. Zaznaczam, że treści ostrzeżenia SWW nie znam i nie mam podstaw, by je kwestionować. Postanowiłem natomiast sprawdzić, co w tym samym czasie widać po drugiej stronie granicy w źródłach rosyjskich, przede wszystkim kaliningradzkich. Proszę mi wybaczyć dłuższy wywód, bo obraz ma trzy warstwy i każdą trzeba oddzielić. Co widać w obwodzie Flota Bałtycka 25 października ćwiczyła odpieranie ataków grup dywersyjnych na obiekty wojskowe w obwodach kaliningradzkim i leningradzkim, z dronami rozpoznawczymi i mobilnymi grupami walki radioelektronicznej. 1 listopada płetwonurkowie bojowi przeszukiwali port wojenny w Bałtyjsku pod kątem ładunków wybuchowych i skrytek podwodnych. 27 października administracja okręgu niestierowskiego, czyli rejonu przy przesmyku suwalskim, opublikowała instrukcję zachowania ludności podczas ataku dronów. Na stronie rządu obwodu wisi projekt dekretu gubernatora zakazującego publikowania informacji o użyciu dronów i rakiet, pracy obrony powietrznej i walki radioelektronicznej, dyslokacji wojsk, obiektach łączności, energetyki, mostach i strefach portowych. Federalna Służba Bezpieczeństwa (FSB) zatrzymała 29 października 48-latka za propagandę terroryzmu. Sądy wydały 20 i 22 października wyroki 16 i 12 lat za zdradę stanu, w drugim przypadku za 9 przelewów na łączną kwotę 1371 rubli. 27 października pogranicznicy FSB ogłosili zatrzymanie obywatela Łotwy, który 23 września wszedł do obwodu po moście kolejowym przez Niemen, i obywatela Polski, który 25 października przeszedł granicę brzegiem Mierzei Kurońskiej. Pierwszego trzymano w FSB pięć tygodni, zanim o nim powiedziano. Czego w obwodzie nie widać Nie znalazłem w rosyjskich źródłach z tego tygodnia żadnego sygnału o przemieszczeniach wojsk, zamknięciu stref przygranicznych ani nowych ograniczeniach dla ludności, które wskazywałyby na przygotowanie działań transgranicznych. Nie ma też reakcji Kremla ani MSZ na polską operację poza cytowaniem starszych wypowiedzi. Odpowiedź przyszła wyłącznie w narracji. Kłops pisze o operacji „pod pretekstem” dywersji i podkreśla, że komendant główny nie przedstawił dowodów. TASS przypomina słowa ambasady FR w Warszawie o „wrzutkach o możliwych aktach dywersji”, a ambasada mówiła o „plotkach o prowokacjach pod fałszywą flagą” już 2 października, miesiąc przed ostrzeżeniem. RBC dokleja lipcowe zapowiedzi Pieskowa, Putina i Patruszewa o „szczególnej uwadze” dla obwodu. Rama była gotowa, zanim pojawiło się to, co miała opisać. Obraz pozorny Optyka ma dla tego dobre, obrazowe pojęcie. Obraz w płaskim lustrze jest obrazem pozornym. Promienie wydają się wychodzić zza szkła, ale nic tam nie ma, a obrazu nie da się złapać na ekranie. Lustro odwraca też chiralność. Prawa ręka staje się lewą, a ten, kto się broni, wygląda jak ten, kto atakuje. Pierwsza warstwa rosyjskiego działania to właśnie takie lustro. Polskie ostrzeżenie o dywersji zostaje odbite jako zagrożenie dywersją z Zachodu, ćwiczenia floty i wyroki za zdradę składają się na obraz obrony, a zatrzymani cudzoziemcy stają się dowodem na przenikanie z NATO. Dekret gubernatora zasłania lustro od tyłu, bo po jego wejściu w życie o obwodzie będzie można pisać tylko to, co pozwoli napisać władza. Druga warstwa to zasoby na przyszłość, czyli sprawy karne, zatrzymani i gotowe cytaty, które po ewentualnym incydencie w Polsce pozwolą odwrócić role w ciągu godzin. Reakcja Polski jako cel Trzecia warstwa jest moją spekulacją i tak ją oznaczam, bo opiera się na doświadczeniu, nie na dowodach. Tak ustawione przez Rosjan lustro nie musi czekać na zdarzenie. Może je wywołać. Rosyjska teoria wojskowa nazywa to sterowaniem refleksyjnym, czyli podsunięciem przeciwnikowi takiego obrazu, by sam podjął decyzję, która mu zaszkodzi. Nie trzeba do tego grupy przechodzącej Niemen. Wystarczy ruch w kanałach, o których wiadomo, że są słuchane, a ćwiczenia antydywersyjne floty i pogotowie w okręgach przygranicznych taki ruch wytwarzają same z siebie. Potwierdzenie przez sojuszników niczego tu nie rozstrzyga, bo sojusznicy czerpią z tych samych lub sąsiednich kanałów. Zwielokrotnienie sygnału nie jest jego weryfikacją. Czas jest tu istotny. Ostrzeżenie dotarło w tygodniu, w którym zawieszono prezesa Trybunału Konstytucyjnego, prezydent zawrócił samolot i nocą wszedł do gmachu TK, a opozycja zapowiedziała wotum nieufności. Jak pisał mój Szanowny Kolega mjr Fiszer (@MichaFiszer), rosyjskie ośrodki czytają polską politykę uważnie i wiedzą, że w takim tygodniu każdy ruch sił specjalnych zostanie odczytany partyjnie. Dla jednych będzie odwracaniem uwagi od Trybunału, dla drugich dowodem, że opozycja destabilizuje państwo w chwili zagrożenia. Rosja nie musi sterować tą reakcją w szczegółach. Wystarczy, że zna temperaturę sporu. Stawiam tu tezę, że w tym wariancie Rosja nie chce incydentu. Incydent odparty przez przygotowane siły pokazałby państwo, które trafnie ocenia i reaguje. Rosja chce reakcji, po której nic nie następuje, bo dopiero pustka po ostrzeżeniu pozwala napisać, że rząd straszył dywersantami, by przykryć problem wewnętrzny. Pusty alarm nie jest tu skutkiem ubocznym. Jest produktem rosyjskiej operacji specjalnej. Zysk dla Rosjan jest trojaki. Każde ostrzeżenie, po którym nic się nie dzieje, podnosi próg reakcji na następne. Każde podważa zaufanie do służby, która ostrzegała, a w państwie podzielonym tak jak dziś to zaufanie staje się przedmiotem sporu partyjnego, więc służba przestaje być instytucją ponad podziałem. Każda widoczna koncentracja sił pozwala wreszcie zmierzyć czas przerzutu, skład i procedury sztabu. Rozpoznanie przez wywołanie reakcji jest najtańszym rozpoznaniem, jakie zna każda szanująca swoją pracę służba wywiadowcza. Granica wiedzy Muszę tu zatrzymać się przy własnym ograniczeniu. Wywiad może widzieć w Kaliningradzie więcej niż ja i decyzja o przerzucie GROM może być w pełni uzasadniona danymi, których w otwartym obiegu nie ma. Otwarte źródła, rosyjskie i polskie, nie pozwalają ocenić, czy zagrożenie jest realne, czy podsunięte, ani jaką ma skalę. Komunikat komendanta mówi o ostrzeżeniu, nie o jego treści. Rosyjskie media mówią o pretekście, nie o faktach. Mogę za to powiedzieć, co dotychczas działało. Podpalenia stacji Starlink dokonali 2 obywatele Turcji mieszkający w Niemczech, którzy wjechali przez Świecko. Zatrzymany w Ursusie 25-letni obywatel Ukrainy należał do grupy powiązanej z podpaleniami w Rumunii. Wykonawcy werbowani z zewnątrz, wjeżdżający z Zachodu, prowadzeni przez komunikatory. Uzbrojona grupa z obwodu byłaby zmianą metody, a zmiany metody zostawiają ślady, których w tym tygodniu w Kaliningradzie nie widać. Co moim zdaniem należy obserwować Najważniejszym wskaźnikiem nie będzie to, czy ktoś przejdzie granicę. Będzie to, czy rosyjskie media i kanały w ciągu kilku dni połączą operację na granicy z kryzysem w Trybunale w jedną opowieść o rządzie, który szuka wroga zewnętrznego, i czy zrobią to w wielu ośrodkach naraz. Skoordynowane pojawienie się tego połączenia byłoby najmocniejszą poszlaką, jaką z zewnątrz można uzyskać. Obok tego warto patrzeć, czy dekret gubernatora obwodu kaliningradzkiego (królewieckiego) wejdzie w życie i w jakim brzmieniu, czy sprawa zatrzymanego Polaka pozostanie przy nielegalnym przekroczeniu granicy, czy zostanie przekwalifikowana na szpiegostwo, oraz czy rosyjski MSZ wyjdzie poza cytowanie starych wypowiedzi. Przypomnę, że Cezar nie pisał o braku wiedzy, lecz o pragnieniu, które wiedzę zastępuje. Gallowie pragnęli odwrotu Rzymian. Jedna część polskiej sceny pragnie dziś dowodu, że rząd odwraca uwagę, druga dowodu, że opozycja osłabia państwo w chwili próby. Rosja nie musi dostarczać żadnego z tych dowodów. Wystarczy, że podsunie sytuację, w której każda ze stron znajdzie swój. Pytanie na najbliższy tydzień nie brzmi więc, czy dywersanci przejdą granicę. Brzmi, czy po tygodniu, w którym nic się nie wydarzy, potrafimy nie uznać ostrzeżenia za grę polityczną, bo właśnie ten wniosek może być celem całej rosyjskiej operacji. Znając ich, na ich miejscu tak bym zrobił. Pozdrawiam i dziękuję.