Çin’de Yiwu diye bir şehir var. Adamlar Almanya’dan, İspanya’dan, Türkiye’den, dünyanın dört bir yanından buraya mal almaya geliyor. Ama öyle bildiğiniz alışveriş yerlerinden değil burası. Oyuncak, toka, kalem, anahtarlık, mutfak eşyası, süs malzemesi vs gibi aklınıza gelebilecek bütün basit ürünleri satıyorlar. Yani öyle otomobil, uçak, gemi falan değil. Günlük hayatta kullandığımız küçücük ürünlerin ticaretiyle uğraşıyorlar. Bu şehir tek başına 2025 yılında yaklaşık 102 milyar dolarlık ihracat yaptı. Ayda ortalama 8,5 milyar dolar ediyor. Denize kıyıları bile yok. Şehirdeki ticaret merkezinde yaklaşık 80 bin dükkan var. 2 milyondan fazla ürün çeşidi bulunuyor. Bir dükkana giriyorsunuz, adam sadece toka satıyor. Yanındaki dükkan fermuar satıyor. Bir başkası oyuncak araba, diğeri anahtarlık satıyor. Hatta bazı dükkanlar yıllardır sadece tek bir ürün grubunu satıyor. Adamın bütün işi toka satmak mesela. Başka bir şeyle uğraşmıyor. Şimdi Türkiye’de hediyelik eşya dükkanı açmak isteyen birisini düşünün. Dükkanına 100 farklı ürün koyacak. Normalde bu ürünleri bulmak için onlarca üreticiyle görüşmesi, tek tek fiyat alması, numune istemesi gerekiyor. Ama Yiwu’ya gittiğinde işler değişiyor. Sabah bir dükkana girip anahtarlık siparişi veriyor. Birkaç dükkan ileriden oyuncaklarını seçiyor. Başka bir dükkandan toka, bir diğerinden mutfak eşyası alıyor. Birkaç gün içerisinde dükkanında satacağı yüzlerce farklı ürünü bulmuş oluyor. Tabii Çinliler buraya sadece dükkan açıp bırakmamışlar. Adamlar öyle bir sistem kurmuş ki dünyanın öbür ucundan gelen birisi neredeyse bütün işlerini burada halledebiliyor. Mesela Türkiye’den gittiniz ama Çince bilmiyorsunuz. Tercümanlar var. Aldığınız ürünlerin kalitesinden emin değilsiniz. Gidip sizin yerinize ürünleri kontrol eden şirketlerle anlaşabiliyorsunuz. Diyelim ki 20 farklı dükkandan mal aldınız. Bunları tek tek toplamakla uğraşmanıza da gerek yok. Depolar var. Ürünlerinizi topluyorlar, bir araya getiriyorlar. Nakliyeciler var, gümrük işlemleriyle uğraşan firmalar var. Yani siz ürünleri seçip siparişinizi veriyorsunuz. Gerisini halletmek için de etrafınızda bir sürü şirket hazır bekliyor. Ürünler hazırlanıyor, depolarda toplanıyor, konteynerlere yükleniyor ve Türkiye’ye gönderiliyor. İşin bir de rekabet tarafı var. Diyelim ki 10 bin tane anahtarlık alacaksınız. Bir dükkana girdiniz, adam tanesine 1 dolar dedi. Pahalı geldi. Birkaç dükkan ileride aynı anahtarlığı satan başka birisini bulabiliyorsunuz. Ona da fiyat soruyorsunuz. Daha uygun fiyat verirse ondan alıyorsunuz. Çünkü aynı ürünü satan bir sürü dükkan var. Haliyle satıcılar da müşteriyi kaçırmamak için fiyatlarını uygun tutmaya çalışıyor. Bir de düşünün, buraya dünyanın dört bir yanından sürekli alıcı geliyor. Birisi Türkiye’ye oyuncak götürüyor, bir başkası Almanya’ya mutfak eşyası gönderiyor. Diğeri Afrika’da satmak için binlerce terlik sipariş ediyor. Herkes kendi ülkesine götürüp satacağı ürünleri burada buluyor. Şehrin denize kıyısı olmamasına rağmen ürünlerin limanlara taşınması için de ayrı bir sistem kurmuşlar. Her gün binden fazla konteyner kamyonu Yiwu’dan çıkıp Ningbo-Zhoushan Limanı’na gidiyor. Oradan da gemilere yüklenip dünyanın farklı ülkelerine gönderiliyor. Yiwu’nun asıl olayı da burada. Çünkü Çinliler sadece mal üretelim, isteyen gelsin alsın dememişler. Adamlar mal almaya gelen yabancının nasıl anlaşacağından, aldığı ürünü nasıl kontrol ettireceğine ve kendi ülkesine nasıl göndereceğine kadar her şeyi düşünmüşler. Bir yerde binlerce dükkan açmak başka bir şey, o dükkanların dünyanın her yerine mal satmasını sağlayacak sistemi kurmak bambaşka bir şey. Çinliler de bunu yapmış. Yani Yiwu’da sadece toka, oyuncak, anahtarlık satılmıyor. Adamlar ticaretin kendisinden de para kazanılacak kocaman bir düzen kurmuşlar… Nasıl yarışacaksın ki…