Gottskálk

Í síðustu viku ræddi Oddur Ævar Gunnarsson, „fréttmaður“ á Vísi, við Karim Askari, formann Stofnunar múslima á Íslandi, um komu sjaríadómarans Muhammad Taqi Usmani í moskuna við Skógarhlíð. Ég hafði aldrei séð þennan Askari áður, en við lestur viðtalsins vaknaði forvitni mín. Það var eitthvað svo sláandi hvað maðurinn var kaldur í svörum. Það vottaði til dæmis ekki fyrir skilningi á því að Íslendingum gæti staðið ógn af boðskap manns sem hefur talað fyrir grýtingum og öðrum grimmilegum refsingum. Sjaríadómarann sagði hann hafa verið ferðamann sem leit við í moskunni, og að míkrafónninn hefði óðar verið tekinn af honum ef í máli hans hefði farið að gæta einhverra öfga, enda fylgdu þau í moskunni íslenskum lögum. Það sem Usmani boðaði væri hins vegar „leyft í hans landi“. Fréttamaðurinn Oddur Ævar var náttúrlega ekkert nema sleikjuskapurinn líkt og fréttamanna er háttur gagnvart múslimum. Hann hefði vel getað spurt formanninn: Hvað finnst þér sjálfum um það sem sjaríadómarinn hefur boðað? Finnst þér það eðlilegt? Er eitthvað í boðskap hans sem þú fordæmir afdráttarlaust? En því miður voru engar áleitnar spurningar bornar fram og viðtalið var þannig séð einskis virði. Já, allt var þetta kunnuglegt – og ómerkilegt. En eins og ég sagði vakti kaldraninn í Askari áhuga minn svo ég fór að grúska aðeins. Ekkert bitastætt fannst þó um hann á netinu svo ég kíkti á Facebook. Á síðu moskunnar var myndbandið frá heimsókn sjaríadómarans ásamt auglýsingum um fyrirlesturinn enn aðgengilegt. Og engir fyrirvarar voru þar gerðir við þær öfgaskoðanir sem hann aðhyllist. Helgin var gengin í garð og ég hugðist verja henni í eitthvað uppbyggilegra, en mér rann blóðið til skyldunnar að skoða kauða betur. Ég fór því inn á Facebook-síðuna hans. Og boy, oh boy. Þarna var ýmislegt áhugavert sem ég mun fjalla um síðar. En eitt af því sem vakti athygli mína var viðtal við hann í arabísku blaði sem hann hafði birt skjáskot af á Facebook. Ég kann vitaskuld ekki arabísku svo ég kallaði gervigreindina til og bað um þýðingu. Mest var þetta hefðbundið spjall um líf múslima á Íslandi, og ég var við það að missa áhugann þegar ég rak augun í nokkuð sem mér þótti ansi kynlegt. Hann fór að ræða fyrstu kynni Íslendinga af íslam og sagði, samkvæmt þýðingu sem ég lét fleiri en eina gervigreind yfirfara: „Íslenska samfélagið kynntist íslam og múslimum árið 1627, þegar hinn frægi múslimski sjóræningi kom til suðurhluta Íslands. Hann drap hér nokkra landsmenn og rændi 214 manns, sem hann flutti til Norður-Afríku, samkvæmt íslenskum frásögnum.“ Já, þið lásuð rétt. Tyrkjaránið. Árið 1627. Nokkrir drepnir. Og talan 214. Ég stoppaði. Hvað var maðurinn eiginlega að segja? Hann er að tengja einhverja verstu böðla Íslandssögunnar, manndrápara og þrælahaldara, við trú sína. Þessi maður, sem hefur ekki skrifað einn staf um íslenska sögu og menningu á Facebook, er með ártal Tyrkjaránsins á hreinu og meira að segja tölu yfir þá sem voru hnepptir í þrældóm. Reyndar voru um 400 manns numdir á brott í Tyrkjaráninu árið 1627 í heild. Og á fimmta tug landsmanna voru drepnir. En það eru ekki tölurnar sem hér skipta mestu máli, heldur framsetningin. Hann lýsir Tyrkjaráninu sem fyrstu kynnum Íslendinga af íslam. Vopnaðir ræningjar koma hingað, myrða fólk og flytja hundruð manna í þrældóm. Og hann talar um hinn „fræga“ sjóræningja. Það dylst ekki að hér kveður við einhvern andstyggilegan velþóknunartón. Ekkert í þessari frásögn gefur til kynna að honum þyki þetta óeðlileg eða neikvæð birtingarmynd trúarinnar. Þvert á móti er nánast eins og hann sé að rifja upp merkan áfanga í sögu hennar. Og takið eftir einu: Hann er ekki að segja að þetta hafi verið fyrstu kynni Íslendinga af tyrkneskum eða norðurafrískum ræningjum. Hann er að segja að þetta hafi verið fyrstu kynni Íslendinga af trú þeirra. Íslam. Hann kýs sjálfur að tengja trú sína við mannránin og þrældóminn, án þess að nokkur fordæming á voðaverkunum komi fram. Eftir voðaverkin sem Tyrkjaráninu fylgdu var hér alsiða að prestar lykju predikunum sínum á þann hátt að biðja almættið að vernda þjóðina fyrir hundtyrkjanum. Þær bænir dugðu þjóðinni vel í fjögur hundruð ár. En nú er búið að afkristna þessa þjóð og biskupinn okkar talar af hlýhug um hermenn íslams. Enda eru þeir komnir aftur og verða áreiðanlega stórtækari en síðast.