Let's Compound

Zes tips voor de Grote Sanering België staat voor de grootste sanering in meer dan een generatie. Elke sanering is moeilijk maar de huidige taak is gigantisch. Een paar tips voor de onderhandelaars. Vermijd symbooldossiers - in de aanloop naar de begrotingsbesprekingen worden voortdurend ballonnetjes opgelaten over waar we het geld moeten vinden. Neem nu de miljonairstaks. Een belasting van 3000 euro voor alle 100000 miljonairs zou jaarlijks zowat 300 miljoen euro opleveren. Het begrotingstekort loopt dit jaar allicht op tot 37,3 miljard euro. We hebben dus een hele week verloren met debatten over het cijfer achter de komma. Ga voor taboes - een sanering die echt veel geld oplevert, is dan ook een sanering die iedereen treft. Durf dan ook taboes aan te pakken: het schrappen van alle uitzonderingen in de BTW zou volgens de Europese Commissie tot 8 miljard euro kunnen opleveren. Denk ook aan het indexeren van het kadastraal inkomen of het belasten van reële huurinkomsten. Het verhogen van het remgeld of het schrappen van een of meer vakantiedagen. Hoe meer mensen getroffen worden en hoe luider het protest, hoe effectiever de hervorming zal zijn. Kijk naar de regio’s - door de laatste staatshervorming zitten we met een beleid waarbij voor de regio’s het geld als manna uit de hemel valt. Van wat overblijft, moeten kerntaken als binnenlandse zaken, buitenlandse zaken, justitie en defensie worden gefinancierd. Het gevolg? De regio’s zwemmen in het geld terwijl de federale staat is uitgekleed. In de gewesten krijgen mensen subsidies voor opera, koelkasten of eender welk hobbyproject. Federaal puilen de gevangenissen uit en moeten we krabben om defensie gefinancierd te krijgen. Haal het geld waar het zit: bij de regio’s. Ga uit van first principles - De begroting kleurt vandaag donkerrood door een jarenlange ontsporing van de uitgaven. Het is een illusie dat het ontstane tekort opgelost kan worden door een eenmalige verhoging van de inkomsten. We hebben dan vooral een koerswijziging die het begrotingsbeleid zelf op een gezonder spoor zet. Een goed principe is dat het verschil tussen werken en niet-werken stelselmatig groter moet worden. Op kortere termijn betekent dat lagere uitkeringen en een groter netto-loon voor wie werkt. Een ander principe is mensen meer verantwoordelijk maken voor hun eigen pensioen. Denk aan het niet volledig indexeren van pensioenen. Met wat zo wordt uitgespaard, kan je de mogelijkheid aan de volgende generatie werknemers om een groter stuk van hun loon belastingvrij te beleggen voor hun pensioen later. Het vooruitzicht van een zelf bijeengespaard pensioen en een minder aantrekkelijk wettelijk pensioen zal langer werken en een grotere eigen verantwoordelijkheid aanmoedigen. Landen als Zweden, Nederland of de VS doen het ons al voor. Denk aan de taart - We bevinden ons vandaag in turbulente economische omstandigheden. De industrie krijgt zware klappen, de energieprijzen zijn veel te hoog en de vrijhandel staat onder druk. Alle pijlers die onze huidige welvaart ondersteunen, staan vandaag onder druk. Zomaar belastingen verhogen is een slecht idee. De beste manier om meer belastingen op te halen, is zorgen dat de economische taart meer groeit. Bij een groeiende taart kunnen belastingtarieven dalen en kunnen de overheidsinkomsten toch stijgen. Bij een krimpende taart moeten de tarieven telkens hoger. Een grotere taart komt van minder regels, meer ondernemerschap, een efficiënte overheid en meer werken. Hou moed - Het tekort laten oplopen tot onhoudbare niveaus was makkelijk. Het land klaarmaken voor de toekomst is een nobele maar zware taak. Het kan deze generatie politici een prominente plaats in de geschiedenisboeken opleveren. Maar het zal vandaag door niemand in dank worden afgenomen. Verwacht straatprotest, acties, boze opiniestukken en vlammende editorialen - dat is onvermijdelijk. Laat jezelf zoals Odysseus vastbinden aan de mast om te weerstaan aan de luide zang van de protestsirenes. Toch is er de keuze: tijdelijk protest of binnenkort het IMF over de vloer. Hou moed - de volgende generaties zullen jullie dankbaar zijn.

Wie gelijkheid zaait, zal middelmaat oogsten Het onderwijs in Vlaanderen glijdt verder af. Afgelopen week bleek dat de helft van de leerlingen de eindtermen wiskunde niet haalt. Bovendien daalt ook het aantal uitblinkers. Waar we ooit trots konden zijn op een hoogopgeleide bevolking en vakmanschap, dreigen we te verzanden in middelmatigheid. De oorzaak is cultureel. Onze samenleving heeft namelijk een obsessie met gelijkheid. De achterliggende veronderstelling is dat ongelijke uitkomsten wijzen op onrecht. In plaats van te accepteren dat verschillen in talenten, verstand of interesses bij het leven horen, wordt elk obstakel gezien als een systeemfout die moet worden opgelost. Daardoor verschuift de aandacht van collectieve excellentie naar het weghalen van individuele obstakels. De media staan vol met verhalen over stress, faalangst of sociale ongelijkheid. Scholen worden overspoeld met programma’s gericht op welbevinden en mentale gezondheid. Een jongere met een probleem haalt vandaag makkelijker de voorpagina van de krant dan een jongere die schittert. We zijn doorgeslagen naar een cultuur waarbij mensen gedefinieerd worden door problemen of stoornissen. Een cultuur waarin zwakte meer aandacht verdient dan excellentie. Ouders en politici dragen hierin een grote verantwoordelijkheid. In hun streven om elk kind over de lat te krijgen, hebben ze die lat verlaagd. Ouders pushen hun kinderen naar richtingen die te hoog gegrepen zijn. De resultaten zijn zichtbaar: studenten doen steeds langer over hun opleiding en het gemiddeld IQ van wie afstudeert, daalt voortdurend. Het gevolg: een steeds hogere factuur voor de belastingbetaler, een inflatie aan diploma’s en een erosie van de gemiddelde kwaliteit. Tegelijk wordt beroepsonderwijs geminacht. Niemand wil loodgieter, elektricien of vakman worden. Het resultaat is een samenleving die rijk is aan diploma’s maar arm aan echte expertise. Door de grote focus op gelijkheid ontmoedigen we bovendien de natuurlijke diversiteit in talent. Niet iedereen hoeft ingenieur of dokter te worden. Maar we hebben wel uitstekende ingenieurs en dokters nodig. Net zoals we uitstekende loodgieters of elektriciens nodig hebben. Een loodgieter die zijn vak beheerst, kan zelfs veel waardevoller zijn dan een academicus met een doctoraat. Wie gelijkheid wil, krijgt middelmaat. We kijken vol bewondering naar Remco of Nafi - hun onvermoeibare inzet en drang om te winnen. Een topsporter wordt nooit groot door te mikken op ‘goed genoeg’. Niemand verwacht bovendien dat Remco tienkamper wordt of dat Nafi Thiam moet uitblinken in wielrennen. Een topsporter kiest de discipline waarvoor ze het meeste aanleg hebben en gaan er dan volledig voor. Waarom doen we dat dan ook niet in onderwijs en maatschappij? Diversiteit, excellentie én ambitie. We hebben leerkrachten én ouders nodig die hoge eisen stellen. Een cultuur die topprestaties viert. Ouders moeten hun kinderen aanmoedigen om hun eigen unieke talenten te ontwikkelen, niet om een pad te volgen dat niet bij hen past. Een land wordt rijk omdat het slimme en gedreven mensen heeft - in elke mogelijke job. Als we die drive verliezen, zetten we onze welvaart op het spel. Leg de lat hoger. Durf te eisen. Durf ook “nee” te zeggen. Liever een uitstekende vakman dan een middelmatige universitair. Stimuleer elke jongere om grenzen te verleggen, om zijn eigen unieke talenten te ontwikkelen, om met die talenten te streven naar het allerbeste. Creëer een cultuur waarin het cool is om slim te zijn, om hard te werken, om de beste te willen zijn – in eender welk domein. Dit is geen pleidooi voor een keiharde maatschappij waarin alleen de sterksten overleven. Dit is een pleidooi voor diversiteit, ambitie en excellentie. Een samenleving die focust op gelijkheid, wordt een samenleving van middelmaat. En middelmaat leidt tot armoede – in kennis, in vakmanschap, in ambitie, in toekomst. Willen we dat Vlaanderen welvarend blijft, dan is verschil nodig. Want in ieder van ons schuilt meer. In iedere jongere, in iedere Vlaming. Plus est en nous.