Adam Łyskawa

Kto naprawdę dokonał zamachu stanu? Wyobraźcie sobie złodzieja, który wyprowadził sąsiadowi BMW z garażu, przebił numery i jeździ nim dziesięć lat. Gdy w końcu ktoś przychodzi po auto, wybiega na ulicę i krzyczy: „Policja! Okradają mnie!“. Tak dziś wygląda obóz PiS. Kaczyński, Nawrocki i Święczkowski bronią „niezależnego Trybunału“ dokładnie tak, jak paser broni „uczciwie kupionego“ samochodu. Warto więc przypomnieć, skąd to auto się wzięło. Konstytucji nie zmienili. Zamiast tego wyłączyli instytucje, które miały jej pilnować. Krok po kroku. 1. Zablokowali legalnie wybranych sędziów W październiku 2015 r. Sejm wybrał trzech sędziów Trybunału Konstytucyjnego na miejsca, które zwalniały się jeszcze w jego kadencji. Ten wybór był zgodny z Konstytucją. Potwierdził to sam Trybunał w wyroku z 3 grudnia 2015 r. Prezydent Duda nie odebrał od nich ślubowania. Nie miał do tego prawa – wyrok mówił wprost, że musi to zrobić niezwłocznie. Zamiast tego PiS wybrał na te same miejsca trzy inne osoby: Ciocha, Morawskiego i Muszyńskiego. To tak zwani dublerzy. Od nich Duda ślubowanie odebrał od razu. 2. Schowali wyrok do szuflady W marcu 2016 r. Trybunał uznał, że ustawa PiS paraliżująca jego pracę łamie Konstytucję. Rząd Beaty Szydło odmówił publikacji tego wyroku. Konstytucja mówi jasno: wyroki Trybunału są ostateczne i muszą być ogłoszone. Rząd postanowił, że sam zdecyduje, które wyroki uznaje. To był koniec kontroli nad władzą. 3. Przejęli kierownictwo głosami dublerów W grudniu 2016 r. Duda powierzył Julii Przyłębskiej obowiązki prezesa. Tego samego dnia dopuściła ona dublerów do orzekania i zwołała głosowanie nad kandydatami na prezesa. Głosowało sześć osób, w tym trzech dublerów. Wygrała Przyłębska. Nazajutrz Duda powołał ją na prezesa. Osoby wstawione na zajęte miejsca wybrały szefową Trybunału. 4. Przejętym Trybunałem uderzyli w sądy Krajowa Rada Sądownictwa wskazuje, kto zostaje sędzią. Do 2017 r. jej sędziowskich członków wybierali sędziowie. PiS przerwał ich kadencje i oddał wybór Sejmowi. Politycy zyskali wpływ na to, kto zostaje sędzią i kto awansuje. Trybunał Przyłębskiej najpierw dostarczył pretekst do tej zmiany (sprawozdawcą był dubler Muszyński), a potem w 2019 r. uznał ją za zgodną z Konstytucją. Koło się zamknęło: przejęty Trybunał poświadczał legalność własnego przejęcia. 5. Dodali bat na sędziów Powstała Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego. Sędzia mógł trafić przed nią za treść swojego wyroku. W 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że to łamie prawo Unii. Sędzia, który boi się kary za orzeczenie, nie jest niezależny. A bez niezależnego sędziego obywatel nie ma ochrony przed państwem. Przed tą izbą chciano także karać adwokatów i prokuratorów. 6. Sądy potwierdziły bezprawie To nie jest opinia publicysty. Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał, że udział dublera Muszyńskiego w składzie TK łamie prawo do sądu (sprawa Xero Flor, 2021). Uznał też, że nowa KRS nie jest niezależna od polityków (Dolińska-Ficek i Ozimek) i że przerwanie kadencji jej członków było bezprawne (Grzęda, 2022). W grudniu 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przez wady z 2015 i 2016 r. polski TK nie był niezawisłym sądem ustanowionym ustawą. 7. Kaczyński sam to przyznał W maju 2023 r. Jarosław Kaczyński mówił: „zmieniliśmy ustrój w Polsce“. Później dodał w Radiu Maryja: „zmienili ustrój polityczny, ale nie zmieniliśmy aparatu państwowego“. Zmiana ustroju wymaga zmiany Konstytucji, a do tego trzeba dwóch trzecich głosów w Sejmie. PiS nigdy ich nie miał. Zmienił więc ustrój bez Konstytucji, ustawami, nominacjami i chowaniem wyroków. 8. Nawrocki powtarza metodę Dudy W 2026 r. ten sam mechanizm wrócił. W marcu Sejm wybrał sześcioro sędziów TK. Prezydent Nawrocki odebrał ślubowanie tylko od dwojga. Czworo pozostałych – Korwin-Piotrowską, Markiewicza, Taborowskiego i Dziurdę – zablokował, choć wybrano ich w tej samej procedurze. We wrześniu Sejm wybrał Macieja Berka. Nawrocki zablokował i jego. Wszyscy złożyli ślubowanie w Sejmie, ale prezes TK Bogdan Święczkowski nie dopuścił ich do orzekania. Dwie zapory: prezydent nie odbiera ślubowania, prezes powołuje się na jego brak. Tak obóz PiS trzyma Trybunał mimo przegranych wyborów. 9. Dziś bronią owoców własnego zamachu. 30 października 2026 r., gdy Anna Korwin-Piotrowska zarządziła przerwę w czynnościach Święczkowskiego i Sochańskiego, politycy PiS znów zaczęli krzyczeć o zamachu stanu. Można spierać się o podstawę prawną tej decyzji. Ale ten spór nie wymazuje dziesięciu lat naruszeń i wyroków, które je potwierdziły. PiS nie może żądać, by skutki bezprawnego przejęcia uznać za święty porządek konstytucyjny. Historia jest prosta: najpierw złamali Konstytucję, potem przejęli jej strażnika, potem użyli go przeciw sądom. PiS nie ukradł Trybunału w jedną noc. Wyprowadzał go z garażu przez lata: najpierw zabrał kluczyki legalnym sędziom, potem przebił numery dublerami, potem w swoim warsztacie wystawił sobie dowód rejestracyjny. Dziś krzyczy, że go okradają. Nie okradają. Odbierają. Dlaczego ich wspierają niektóre media? Bo są skorumpowane.